جامعه و تاریخ
 
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص

جامعه و تاریخ - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣١

اختصاصی به وجود آمد و جامعه منقسم شد به دو طبقه استثمارگر و استثمار شده ، و این دو طبقه دو قطب اصلی جامعه را از بدو تاریخ تاکنون تشکیل‌ داده و می‌دهند و همواره میان این دو قطب تضاد و کشمکش وجود داشته است‌ . البته معنی دو قطبی شدن جامعه این نیست که همه گروه‌ها منحصرا یا استثمارگرند یا استثمار شده ، احیانا ممکن است گروههایی باشند نه‌ استثمارگر و نه استثمار شده . مقصود این است که گروه‌های مؤثر در سرنوشت‌ جامعه این دو گروه‌اند که دو قطب اصلی را تشکیل می‌دهند . سایر گروهها از یکی از این دو گروه اصلی پیروی می‌کنند .
در کتاب تجدید نظر طلبی از مارکس تا مائو می‌نویسد : " در نزد مارکس و انگلس دو الگوی مختلف از تقسیم جامعه به طبقات و پیکار آنها می‌یابیم : یکی دو قطبی و دیگری چندقطبی . تعریف طبقه از این‌ دو الگو متفاوت است . در الگوی اول طبقه مجازی است [١] . و در دومی‌ واقعی است . ضوابط پیدایش طبقه هم متفاوت است . انگلس در مقدمه جنگ‌ کشاورزان آلمان می‌کوشد این دو الگو را با هم آشتی دهد و یک الگوی‌ متجانس از آنها بسازد . او در جامعه طبقات متعدد و در درون هر یک از طبقات دسته‌های گوناگونی را تشخیص می‌دهد ، لکن به عقیده وی فقط دو طبقه‌ می‌توانند یک رسالت تاریخی قطعی را انجام دهند : بورژوازی و پرولتاریا .
زیرا آنها قطبهای حقیقتا متضاد جامعه را تشکیل می‌دهند " [٢] .


[١] مقصود از طبقه واقعی گروهی است که زندگی اقتصادی مشترک و درد مشترک دارند ، اما طبقه مجازی یعنی گروه‌هایی با زندگیهای ناهمسان ، که‌ در عین حال از یک ایدئولوژی پیروی می‌کنند . [٢] تجدید نظرطلبی از مارکس تا مائو ، ص . ٣٤٥