جامعه و تاریخ - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٠

پی‌یتر نظر مارکس را اینچنین توضیح می‌دهد : " و بدین ترتیب ، مارکس جامعه را به بنایی تشبیه می‌کند که زیر بنا و شالوده آن را قوای اقتصادی و روبنای آن را ( یعنی خود بنا را ) افکار و آداب و رسوم و نهادهای قضایی ، سیاسی ، مذهبی و غیره تشکیل می‌دهد .
همان‌طور که وضع یک ساختمان به وضع پی و اساس آن بستگی دارد ، اوضاع‌ اقتصادی ( روابط تولیدی ) نیز به اوضاع فنی وابسته است . همچنین چگونگی‌ افکار و رسوم و نظام سیاسی نیز هر یک تابع وضع اقتصادی است " [١] .
و نیز همان کتاب به نقل از لنین ( در کتاب مارکس و انگلس ) از سرمایه جلد سوم نقل می‌کند : " شیوه تولید نمودار فعالیت انسان در قبال طبیعت و فرآیند فوری‌ تولید زندگانی وی و به دنبال آن نمودار شرایط اجتماعی و مفاهیم فکری ناشی‌ از آن است " [٢] .
ایضا در پیشگفتار نقد اقتصاد سیاسی می‌گوید : " پژوهشهایم این اندیشه را در من پدید آورد که روابط قضایی و شکلهای‌ گوناگون دولت نه می‌تواند به خودی خود پدید آمده باشد و نه ناشی از به‌ اصطلاح تحول عمومی فکر بشر باشد ، بلکه این روابط و این صور گوناگون از شرایط مادی موجود ریشه می‌گیرد . . . کالبدشناسی جامعه را باید در اقتصاد سیاسی جستجو کرد " [٣] .