فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٧٣ - بخشنامه دوم

بخشنامه دوم

معاويه بخشنامه دومى به اطراف فرستاد و گفت: شهادت هيچ يك از پيروان على و اهل بيت او را نپذيريد. بنگريد از پيشينيان هر كه از شيعيان عثمان و دوستداران او است، او را برترى دهيد و آنان كه فضائل و مناقب عثمان را نقل مى كنند، آنها را به خود نزديك كنيد و گرامى بداريد و هر كس كه فضائل او را نقل مى كند، نام و نشان و عشيره و قبيله او را براى من بفرستيد.

اين بخشنامه اثر بدى داشت، زيرا دنياپرستان به خاطر صله و هدايا شروع به نقل فضائل دروغين عثمان كردند، تا از كمك هاى مالى معاويه برخوردار شوند، خطيبان دروغگو در جعل احاديث در فضائل عثمان با هم رقابت كرده و هر كس با نقل فضيلتى درباره عثمان پيش يكى از كارگزاران معاويه مى آمد، او نام وى و فضيلتى كه درباره عثمان نقل كرده، مى نوشت و به شام ارسال مى كرد.

اين كار، سبب شد كه بدبينى عجيبى در مردم نسبت به فضائل عثمان پيدا شود كه چگونه يكباره عثمان داراى اين همه فضيلت شد كه در گذشته از آن خبرى نبود. معاويه با هشيارى خود دريافت كه بايد نقل فضايل درباره عثمان تا مدّتى تعطيل شود. او بخشنامه كرد: خطيبان به نقل فضائل دو خليفه نخست و ديگران ياران رسول خدا بپردازند و اگر مردى درباره ابوتراب فضيلتى نقل كرد، فردى از صحابه را بياوريد كه سخن او را باطل كند، زيرا اين نزد من خوش تر وموجب روشنى چشم من و سبب باطل شدن دلايل ابوتراب و دوستان اوست.

اين نامه اخير او براى مردم خوانده شد. اين بار نقل فضايل درباره صحابه آغاز گشت و آنچه كه معاويه مى خواست در بالاى منابر انجام گرفت. به