فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٠٢ - ٢ تشيع وعبدالله بن سبأ
شعيب
مقصود، شعيب بن ابراهيم كوفى است. ذهبى مى گويد: او راوى كتاب هاى سيف بن عمر و كاملاً ناشناخته و مجهول است.[١]
سيف بن عمرابن حِبّان، رجال شناس مشهور مى گويد: سيف بن عمر چيزهاى مجعول و بى اساس را به افراد ثقه و پاكدامن نسبت مى داد، كار او جعل حديث است و حتى متهم به زندقه است.
ابن عدى مى گويد: همه احاديث او، منكر است و كسى از او پيروى نكرده است. ابن معين مى گويد: حديث او ضعيف است و در او چيزى نيست. سيوطى مى گويد: او وضّاع و جعّال است.[٢]
اين ارزشِ سندِ اين گزارش است، آيا صحيح است كه با اين سند واهى كه فقط ناقل آن طبرى است، آن هم با اين شرايط، تشيع را ساخته و پرداخته چنين فردى بشماريم؟!
متأسفانه، گروهى از مورخان، بدون تحقيق در سند حديث، به آن اعتماد كرده و بدون تحقيق، حادثه محاصره عثمان و جنگ جمل را زاييده فعاليت هاى عبدالله بن سبأ دانسته اند.[٣] و حادثه محاصره و جنگ جمل را به وى مستند كرده اند، امّا، متأخران به اين اكتفا نكرده و تشيع را نيز به او نسبت داده اند.[٤]
[١] ميزان الاعتدال، ج٢، ص ٢٧٥; لسان الميزان، ج٣، ص ١٤٥.
[٢] ميزان الاعتدال، ج١، ص ٤٣٨; تهذيب التهذيب، ج٤، ص ٢٩٥.
[٣] البداية والنهاية، ج٧، ص ٢٤٦; العبر، ج٢، ص ١٣٩.
[٤] السنة والشيعة، نگارش محمد رشيد رضا، ص ٤.