فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٦١٢ - ١٣ منابع و مصادر كلامى و فقهى شيعه
٢. محمد بن على بن الحسين معروف به «صدوق»(٣٠٦ـ ٣٨١). وى با تأليف كتاب «من لايحضره الفقيه» دومين جامع را در طبقه دوم پديد آورد و شمار احاديث آن ٥٩٦٣حديث است.
٣. محمد بن حسن طوسى(٣٨٥ـ٤٦٠) مؤلف «تهذيب الأحكام» و «الاستبصار فيما اختلف من الاخبار»، شمار احاديث تهذيب ١٣٥٩٠ حديث. و شمار احاديث استبصار٥٥١١حديث است.[١]
آنچه كه گفته شد دومين جوامع حديثى شيعه است كه در قرنهاى چهارم و پنجم به رشته تحرير درآمده است، ولى در اين ميان يك رشته جوامع داريم كه بعد از قرن دهم به نگارش درآمده كه برخى را نام مى بريم.
١. تفصيل وسائل الشيعه، نگارش محمد بن حسن حر عاملى متوفاى ١١٠٤هـ.
اين كتاب، اخيراً در سى جلد به بهترين وضع تحقيق و چاپ شده است و قبلاً نيز چاپهاى متعددى داشته است.
٢. الوافى فى الأصول والفروع والسنن والاحكام، نگارش محمد بن مرتضى معروف به فيض كاشانى(١٠٠٧ـ ١٠٩١). اين كتاب اخيراً در٢٦ جزء، به چاپ رسيده و قبلاً نيز چاپهاى متعددى داشته است.
٣. بحارالانوار، نگارش محمد باقر مجلسى (١٠٣٨ـ١١١٠هـ ) كه اخيراً در ١١٠جزء چاپ شده و گسترده ترين جوامع حديثى شيعه است.
اين سه گستره در قرن يازدهم نگارش يافته و به حق، عظيم ترين خدمت
[١] مستدرك، ج٣، ص ٧٥٦.