فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٥٥٦ - ١١ عبدالرحمن بن احمد بن جبرويه

داشت جز اين كه در مسأله امامت با هم همفكر بودند و از كتابهاى اوست: ١.كتاب المعرفة، ٢. كتاب فى الاستطاعة، ٣. كتاب الإمامة، ٤. كتابٌ عَلى من أَبى وجوب الإمامة بالنص.[١] و چون هشام بن حكم در پايان قرن دوم درگذشته است، شكّال نيز يا در پايان قرن دوم و يا آغاز قرن سوم درگذشته است.

١٠. حسين بن اشكيبابوعمرو كشى او را در رجال خود، از اصحاب امام هادى(عليه السلام) ذكر كرده و مى گويد: او دانشمندى متكلم و مؤلف كتابهايى بود و در سمرقند و كشّ ساكن بود. و سپس كتابهاى او را يادآور مى شود. يكى از آنها ردّ بر كسانى است كه تصور كرده اند پيامبر(صلى الله عليه وآله) قبل از بعثت بر دين قريش بود و نيز ردّى بر عقايد زيديه نوشته است. از آنجا كه وى از اصحاب ابى الحسن امام هادى(عليه السلام) متوفاى ٢٥٤هـ است طبعاً از متكلمان قرن سوم مى باشد.(٢)

شيخ طوسى او را از اصحاب امام هادى(عليه السلام) شمرده است.[٢]

١١. عبدالرحمن بن احمد بن جبرويهوى متكلمى حاذق، نيكو تأليف، زيباسخن بود و باارشادات ومناظرات او محمد بن عبدالله بن مملك اصفهانى از مذهب اعتزال به مذهب اماميه گرويد و او مناظره اى با عباد بن سليمان دارد. نجاشى مى گويد: آنچه از كتابهاى او به دست ما رسيده است، كتاب«الكامل فى الامامة» است كه كتابى زيباست.(٤)