فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٥٤٥ - شيعه و علوم عقلى

ديگران برگزيده اند، اينك به مثالى بسنده مى كنيم:

شخصى از امام پرسيد: آيا خدا مى تواند دنيا را در ميان تخم مرغ قرار دهد، بدون اين كه دنيا كوچك شود و يا تخم مرغ بزرگ گردد؟ امام در پاسخ گفت: خدا بالاتر و برتر از آن است كه به عجز و ناتوانى موصوف گردد، امّا آنچه كه سؤال مى كنى، شدنى نيست.

دقت در اين پرسش و پاسخ، ما را به اين نكته رهبرى مى كند كه امام با يك قياس منطقى پاسخ گفته است و آن اين كه سؤال شما مستلزم جمع بين نقيضين است و اين كار بالذات محال است، زيرا ظرف بايد پيوسته بزرگتر از مظروف باشد. اگر جهان در تخم مرغ قرار بگيرد بى آن كه جهان كوچك شود و يا تخم مرغ بزرگتر، نتيجه اين مى شود كه مظروف بزرگتر از ظرف باشد و چون قضيه نخست (ظرف بايد بزرگ تر از مظروف باشد) براى ما قطعى است، قطعاً خلاف آن(مظروف بزرگ تر از ظرف باشد)، براى ما قطعى البطلان است.

خطبه هاى اميرمؤمنان در نهج البلاغه پايه و بنيان كلام و فلسفه شيعه است. حضرت با آن سخنرانى هاى خود، انديشه شيعيان را پرورش داده و آنها را به انديشهورزى دعوت مى كند، و لذا در مكتب اهل بيت، متكلمان چيره دست و عالمان تيز پرواز در آسمان علم كلام، پرورش يافته اند كه برخى از آنها را نام مى بريم.