فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٤٢٤ - امام كاظم(عليه السلام)
امام صادق(عليه السلام) با تنظيم چنين وصيت نامه سياسى توانست از قتل امام كاظم(عليه السلام) جلوگيرى كند ودر غير اين صورت اوكشته مى شد.
امام كاظم(عليه السلام) درسن بيست سالگى،درحالى كه با چنين حكام ستمگرى روبرو بود، رهبرى امت را عهده دار گشت. نامه منصور به فرماندار مدينه دورنماى اوضاع تاريك وپر خطر آن روز رابراى ما ترسيم مى كند.
اكنون بايد ديد كه امام شكل مبارزه خود را چگونه انتخاب كرد.
امام پس ازبررسى اوضاع تشخيص دادكه بهترين راه اين است كه برنامه انقلاب علمى پدر را تعقيب كند وپاسدار دانشگاه جعفرى، كه به دست پدران ارجمندش بنيان گذارى شده بود، گردد وبه همين جهت شاگردان بزرگ ورجال علم و فضيلت را تربيت كرد. امام حق داشت مبارزه خود را چنين شكل دهد وقدمهاى محتاطانه بردارد; زيرا منصور جاسوسان زيادى گمارده بود تاكسى را كه امامت اومورد اتفاق شيعيان است، دستگير كنند وگردن بزنند[١].
از اين جهت امام چاره اى نديد كه وظايف سنگين رهبرى را از طريق نشر معارف تعقيب كند و درپرتو آن توانست رجال با فضيلتى را از لحاظ علم و عمل تربيت وپرورش دهد.گروهى كه درمجلس درس آن حضرت حاضر مى شدند آنچه را كه از آن حضرت مى شنيدند، ضبط مى كردند وبه تعبير يكى از نويسندگان:«درسال ١٤٨هجرى امام جعفر صادق(عليه السلام) درشهر مدينه درگذشت، ولى خوشبختانه مكتب علمى او تعطيل نشد بلكه به رهبرى جانشين وفرزند اوموسى كاظم شكوفايى خود را حفظ كرد.»[٢] ولى درعين حال حكومت
[١] رجال كشى ص ٢٤٠.
[٢] مختصر تاريخ العرب ص٢٠٩.