فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٠٨ - شهادت برخى از خاورشناسان بر ضد اين انديشه
همگان عرب اصيل بودند، مانند: عمار ياسر، هاشم مرقال، مالك اشتر، صعصعة بن صوحان، و برادر او زيد بن صوحان و.... امام على(عليه السلام) با همين ارتش عربى، پيمان شكنان، ستمكاران و خوارج را سركوب كرد. هرگز ايرانيان در ارتش على حضور چشمگيرى نداشتند. از اين گذشته، تشيع را تنها ايرانيان نپذيرفته اند، بلكه جمع عظيمى از عرب پذيراى آن شدند.
شهادت برخى از خاورشناسان بر ضد اين انديشه
اگر خاورشناسى مانند «دوزى» انديشه ايرانى بودن تشيع را مطرح مى كند، ولى در اين ميان، بسيارى از خاورشناسان، تشيع را كاملاً عربى و فرضيه ايرانى بودن را بى پايه دانسته اند، خاورشناس معروف آلمانى به نام «ولهاوزن» مى گويد: همه ملّت عراق، در عصر معاويه خصوصاً اهل كوفه، شيعه بودند، بلكه قبايل و رؤساى آنها نيز بر اين عقيده مى زيستند.[١]
خاورشناس ديگرى به نام «گولدزيهر» مى گويد: يكى از خطاها اين است كه تشيّع را مولود افكار ايرانى بدانيم ، اين نوع انديشه بر اساس فهم نادرست از تاريخ است، در حالى كه حركت هاى علوى همه و همه در سرزمين عربى بوده است.[٢]
خاورشناس سومى به نام «آدام متز» مى نويسد: هرگز مذهب شيعه عكس العمل كار ايرانيان در برابر تسلّط اسلام بر آنان نبود، زيرا جزيرة العرب، به جز شهرهاى بزرگ مانند مكه و صنعا، عمان و هجر و صعده از شيعه موج مى زد،
[١] الخوارج والشيعة، ص ١١٣.
[٢] العقيدة والشريعة، ص ٢٠٤.