در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٥١ - نكات آيات

ج) مقصود از چهار ماه همان ماه هاى حرام است كه با سپرى شدن محرم، آن نيز سپرى و آغاز آن از روزى شروع مى شود كه وحى الهى بر پيامبر نازل گرديد و در پايان محرم اين مدت سپرى مى گردد هر چند مشركان در اثنا، از آن آگاه گرديدند.

١٢. آيه پنجم براى متلاشى ساختن سازمان شرك شبه جزيره، چهار دستور مى دهد كه هر كدام در شرايط خاصى اجرا مى شود:

الف)(فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ): «هر كجا آنها را يافتيد بكشيد».

ب) (وَخُذُوهُمْ): «آنها را به بردگى بگيريد و اسير كنيد».

ج) (وَاحْصُرُوهُمْ): «از هر طرف محاصره كنيد و ارتباط آنها را با يكديگر قطع كنيد».

د) (وَاقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَد): «در كمين گاه ها مترصد آنان باشيد و راه ها را به روى آنان ببنديد».

هر يك از اين چهار دستور، انسان را به هدف شارع، كه محو شرك است، آشنا مى سازد. اين حكم تا روزى است كه آنان بر شرك خود باقى بمانند; ولى اگر ايمان بياورند و ايمان خود را از طريق خواندن نماز و پرداخت زكات ظاهر سازند بايد آنان را آزاد ساخت چنان چه مى فرمايد:

(فَإِنْ تَابُوا وَأَقَامُوا الصَّلوةَ وَآتُوا الزَّكوةَ فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ).

«هرگاه روى به سوى خدا آوردند و از كردارهاى زشت خويش پشيمان شدند نماز گزاردند و زكات دادند، دست از آنها برداريد خدا بخشاينده و رحيم است».

و به حكم قانون «الإسلام يجبّ ما قبله; اسلام انسان را از گذشته قطع مى كند» پيوند آنان با شرك قطع شده و همگى در جرگه مسلمانان قرار مى گيرند.