در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٣٠ - رازى كه هنوز علت آن روشن نيست

سپس افزود: بهتر است كه از تقصير او درگذرى و از او خونبها بگيرى.

آن مرد عرض كرد: چگونه بگذرم در صورتى كه دلم، ملتهب و وجودم، كانون خشم گرديده است. امام فرمود: آيا قاتل حقى بر گردن تو دارد؟ در پاسخ گفت: بله، ولى جزئى است. قاتل حق تعليم دارد. مدت ها معلم من بوده و من در مكتب او درس آموخته ام. امام سجاد(عليه السلام)در حالى كه از گفتار آن مرد ناراحت شده بود، فرمود: حقى كه اين قاتل بر گردن تو دارد،بالاتر از حقى است كه تو بر او دارى. امام پس از گفتگوهايى حاضر شد كه آن حق را از قاتل بخرد و آن مرد را با دادن خونبها راضى سازد.

رازى كه هنوز علت آن روشن نيست

جاى تعجب و تأسف است با اين كه قرن ها مسلمانان، پى افكنان علوم و پايه گذاران دانش هاى بشرى بودند و در بسيارى از رشته هاى علوم، دانشكده ها تأسيس و استادان و متخصصينى تربيت كردند و اروپاييان را رهين علوم خود ساختند و در پيدايش تمدن كنونى سهم به سزايى داشتند و با اين كه اسلام، سفارش هاى مؤكدى در بسط علوم و با سواد كردن افراد كرده، امروزه هنوز در كشورهاى اسلامى، بيمارى جهل و بيسوادى ريشه كن نشده و درصد بالايى از مردم از نعمت خواندن ونوشتن محرومند و در حقيقت اين معمايى است كه چه شد با آن سوابق درخشان، با آن همه سفارشات و تأكيدات، مسلمانان اين اندازه عقب مانده اند؟! و اين ركود و سستى بر اثر چه عاملى است؟ كار به جايى رسيده كه مؤسسه يونسكو، از ماوراى بحار بلند شده و آمده است تا براى رضاى خدا ـ ان شاءاللّه براى رضاى خدا! ـ مسلمانان، جوانان و اطفال كشورهاى اسلامى را با سواد كند.