در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٣٢ - خوش بينى

٦٤. (يَحْذَرُ الْمُنَافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِمَا فِى قُلُوبِهِمْ قُلِ اسْتَهْزِؤُا إِنَّ اللّهَ مُخْرِجٌ مَا تَحْذَرُونَ).

«منافقان مى ترسند كه درباره آنها سوره اى نازل گردد و از آن چه در دل دارند خبر دهد. بگو: استهزا كنيد; خدا آن چه را از آشكار شدن آن مى ترسيد آشكار خواهد نمود».

٦٥. (وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ قُلْ اَبِاللّهِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ كُنْتُمْ تَسْتَهْزِؤُنَ).

«اگر از آنها بپرسى(كه چرا در عقبه موضع گرفته بوديد) مى گويند: تفريح مى كرديم. بگو: آيا خدا و آيات او و پيامبرش را استهزا مى كرديد؟!».

٦٦.( لاَتَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمانِكُمْ إِنْ نَعفُ عَنْ طَائِفَة مِنْكُمْ نُعَذِّبْ طَائِفَةً بِأَنَّهُمْ كَانُوا مُجْرِمينَ).

«عذر مى آريد; زيرا پس از ايمان آوردنتان كافر شده ايد. اگر گروهى از شما را ببخشيم (كه توبه واقعى نموده اند) گروه ديگرى را عذاب خواهيم نمود; زيرا آنان مجرمند».

يكى از دستورهاى عالى اسلام اين است كه مؤمنان بايد به يكديگر حسن ظن داشته و خوش بين باشند و تا آن جا كه امكان دارد، كردار و رفتار هم كيشان خود را به صورت صحيح تفسير كنند خصوصاً كارهايى كه مى تواند به دو گونه انجام گيرد; يعنى تا گواه قطعى و يا اطمينان بخش بر نامشروع بودن عمل نباشد آن را بر فساد حمل نكنند.

روى اين اساس ناچاريم، كارهاى فردى و اجتماعى مسلمانان را به طرز مشروع تفسير كنيم و هرگاه در افعال و گفتار آن ترديد ورزيديم; آنها را صحيح و پا برجا و مغرضانه تلقى نكنيم، چنان كه در زبان مسلمانان گفته مى شود كه بايد فعل