در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٣ - نكات آيات

شماست كمك نكنند هم چنان كه قريش «بنى بكر» را، كه با قبيله مسلمان «خزاعه» در نبرد بودند، كمك كردند، از اين جهت پيامبر پيمان خود را با قريش ناديده گرفت و مكه را فتح كرد.

٧. ميثاق و پيمان، تعهد انسان است در برابر فرد يا اجتماعى كه او نيز متقابلاً چنين تعهدى را دارد. عمل به پيمان نشانه صداقت و جوانمردى و نقض پيمان نشانه فرومايگى است. در آيات و روايات اسلامى روى عمل به پيمان سخت تكيه شده و نقض پيمان يكى از گناهان بزرگ شمرده شده است; مانند:

(الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِى الأَرْضِ أُولئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ).[١]

«گروهى كه پيمان هايى را كه با خدا بسته اند مى شكنند و آن چه را خدا به وصل آن امر كرده است قطع مى كنند و در روى زمين فساد مى كنند آنان زيان كارانند».

در اين آيه، پيمان شكنى در رديف قطع رحم و افساد در زمين قرار گرفته و سرانجام چنين افراد، زيان كارى در جهان است. در مقابل در آيه ديگر، عمل به پيمان و حفظ امانت از ويژگى هاى مؤمنان است:

(وَالَّذينَ هُمْ لأَماناتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ راعُونَ).[٢]

«گروهى كه امانت ها و پيمان هاى خود را حفظ مى كنند».

در نبرد«صفين» كه فرزند ابى سفيان با حيله ونيرنگ سپاهيان على(عليه السلام) را مجبور به ترك نبرد نمود و قرار شد كه طرفين به مدت يك سال از يكديگر فاصله بگيرند و در اين مدت دو داور از طرفين برگزيده شوند تا درباره اين دو گروه رأى