در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٤١ - آينه عبرت
زندگى پر غوغاى فرزندان آدم در كره زمين نفيس ترين مجموعه اى است كه در اختيار بشر قرار گرفته است. زورمندان، صاحبان ثروت ومكنت، رؤساى ايل و قبيله، سران كشورها و ممالك، چند صباحى در اين جهان زيسته و سر در نقاب خاك كشيده اند و آن قدرت و نيرو، زندگى را براى آنان در اين دنيا جاويدان نساخت. با داشتن كاخ هاى سر به فلك كشيده و خانه هاى زيبا و آراسته، سرانجام در دل خاك منزل گرفتند و خود را در برابر چنگال هاى درنده مرگ زبون و ناتوان ديدند. ظواهر فريبنده طبيعت، آنها را به خود مشغول ساخت و مجال هرگونه فكر، جز فكر جمع نيرو و قدرت، و زينت و ثروت، را از آنان ستاند و از اين رهگذر، جز لذايذ آنى وزودگذر چيزى دستگيرشان نشد. قرآن نام اين لذت هاى زودگذر را «استمتاع» گذارده، چنان كه مى فرمايد:(اسْتَمْتَعَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلاقِهِمْ):«از آن چه در اختيار داشتند، برخوردار شدند»، و در روز آخر، روز پايان زندگى دنيوى، با حسرت تمام، چشم از اين جهان پوشيده و طبعاً فراق با اين مظاهر لذت بخش براى كسانى كه آينده درخشانى براى خود نمى بينند، فوق العاده سخت و جان گداز است، چنان كه مى فرمايد:
(إِنّما يُرِيدُ اللّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِها فِى الْحَيوةِ الدُّنْيا وَتَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كافِرُونَ).[١]
«خدا مى خواهد آنها را با دادن اموال و اولاد در زندگانى دنيا معذب بسازد و با حال كفر، جانشان را بگيرد».
قرآن در پاره اى از موارد; آيندگان را به زندگى گذشتگان، توجه داده و مكرراً دستور مى دهد از هلاك و نابودى اقوامى كه از هر نظر از شما بالاتر بودند، پند بگيرند و بدانند آنان با آن عظمت نتوانست زندگى جاويدان داشته باشند و سرانجام
[١] توبه(٩) آيه ٥٥.