در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٤٢ - تثليث در اديان پيشين

مشركان عرب باشد; زيرا در ميان آنها تصور اين كه فرشتگان، دختران خدا هستند معروف بوده است و شايد آنان نيز در اين عقايد از آنها پيروى نموده اند; ولى بهتر اين است كه دايره را وسيع تر گرفته و بگوييم مقصود مطلق بت پرستان جهان است; زيرا تاريخ به ثبوت مى رساند كه عقيده به وجود پسر براى خدا و اصول تثليث، كه نصارا از آن به ثالوث و اقانيم ثلاثه لاهوتى: اب و ابن و روح القدس تعبير مى آورند، ميان بت پرستان، در هند و چين و حكماى مصر و يونان و روم و ايران داير بوده و آنان تمام اين سخنان را از مكتب هاى پيش گرفته اند. اين آيه خود يكى از نقاط حساس و قابل مطالعه قرآن است; زيرا قرآن در آن دنياى تاريك، كه ابداً اعراب حجاز از اين حقايق اطلاعى نداشتند، از آن مطالب پرده برداشته است.

اخيراً گروهى از دانشمندان، در پى به دست آوردن ريشه معارف كتب عهدين برآمدند و پس از فحص زياد، ريشه بسيارى از اين معارف و داستان ها و قصص انجيل را در كيش برهمن ها و بودايى ها پيدا كرده اند، و از اين نظر حقيقت گفتار قرآن را (يُضاهِئُونَ قَوْلَ الَّذِينَ كَفَرُوا) تثبيت و تحكيم نموده اند و لذا جا دارد قرآن چنين افرادى را با اين جمله زير ياد بفرمايد:

(قاتَلَهُمُ اللّهُ أَنّى يُؤْفَكُونَ).

«خدا آنها را نابود كند، چطور از حق منحرف مى شوند».

تثليث در اديان پيشين

موضوع تثليث از خصايص آيين مسيح نيست بلكه بعدها وارد اين آيين شده است، و هم اكنون موضوع سه گانه پرستى در آيين بودا از رسميت كامل برخوردار است.

در سده ششم پيش از ميلاد مسيح، روى عللى، اصلاحاتى در آيين