در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٢٦ - شأن نزول آيه هاى مورد بحث

نمايند تا هماهنگى صحيحى ميان فقيران و مساكين و كارمندان و ارتشيان و فرهنگيان و... به وجود آيد و عوامل ثبات فكر و بلندى روح در تمام افراد، مستقر گردد.

شأن نزول آيه هاى مورد بحث

يكى از علل تظاهر به كارهاى دينى حزب منافق، اين بود كه از غنايم و زكات اسلامى بهره اى ببرند و چون از مصارف هشت گانه زكات بيرون بودند پيامبر اكرم (صلى الله عليه وآله وسلم) درخواست آنها را رد مى نمود و آنان ناراحت مى شدند.

روزى پيامبر گرامى(صلى الله عليه وآله وسلم) زكاتى را تقسيم مى كرد، ثروتمندان منافق در وقت تقسيم حاضر بودند، تصور مى كردند كه سهمى خواهد برد ولى پيامبر تمام آنها را ميان فقيران تقسيم نمود و چيزى بديشان نداد. در اين اثنا ذوالخويصرة تميمى، كه بعدها در سلك خوارج درآمد، جلو آمد و عرض كرد: «اعدل يا رسول اللّه; روش عدالت پيش گير». رسول خدا از سخن بى جا و مغرضانه او كمى ناراحت شد و فرمود: «ويلك من يعدل إذا لم أعدل; واى بر تو! هرگاه(من با داشتن مقام رسالت) عدالت نكنم چه كسى عدالت خواهد كرد؟» يكى از اصحاب بلند شد و درخواست كرد كه او را بر اثر اين جسارت مجازات كند. حضرتش اجازه نداد و از آينده تاريك معترض گزارش داد وفرمود كه، اين مرد به گروهى مى پيوندد كه از دين خدا بيرون مى روند به سان تيرى كه از چله كمان رها مى شود.

آيه پنجاه و ششم، پرده از اسرار اين گروه برمى دارد كه اين حزب مادى از آن جا كه علاقه اى به معنويات اسلام ندارد; هر موقع منافع شخصى آنها در خطر افتاد دستگاه تخريبى و تبليغى خود را عليه اسلام راه مى اندازند.