در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٦٨ - چه گروهى به پيمان خود وفادار بودند؟

«خداوند جان و مال افراد با ايمان را در برابر بهشت، خريده است. آنان در راه خدا جهاد مى كنند».

قرآن گروه مشرك را به سان يهود توصيف كرده است و در آيه نهم مى گويد:

(اشْتَرَوا بِآياتِ اللّهِ ثَمَناً قَلِيلاً فَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِهِ).

«آنان آيات خدا (مواثيق الهى و بسيارى از اصول دين) را به بهاى كمى فروخته اند و از راه خدا برگشته اند».

بت پرستان به سان يهود، پست و فرومايه بودند و در برابر بهاى اندكى، پيمان «حديبيه» را كه با پيامبر در سال ششم هجرت بسته بودند، زير پا نهادند تا آن جا كه ابوسفيان، ضيافتى ترتيب داد و از مشركان قول گرفت كه شبانه بر قبيله «خزاعه»، كه با مسلمانان هم پيمان بودند، بتازند و آنان را بكشند و بهاى اين پيمان شكنى همان ضيافت فرعون قريش بود.

٤. حقيقت «اشتراء» همان تبديل دو چيز با يكديگر است، از اين جهت در لغت عرب لفظ اشتراء به دو گونه مى آيد: يكى بدون «باء» و دومى با «باء» . آن چه با حرف «باء» همراه نيست آن را دريافت مى كند[١] و آن چه با آن همراه باشد، از دست مى دهد.در آيات مورد بحث چون لفظ «آيات» همراه با حرف «باء» است، مفاد آيه چنين مى شود كه آنان با از دست دادن آيات الهى، كالاى مختصرى را به دست آوردند.

از اين بيان روشن مى گردد كه راه صحيح در ترجمه لفظ «اشتراء» در قرآن اين

---

[١] اميرمؤمنان در مقام شكايت از كسانى كه دور او را گرفته بودند، ولى يار صميمى او نبودند به درگاه الهى عرض مى كند: اللّهم بدّل لي بهم خيراً». قرآن در نكوهش بنى اسرائيل مى فرمايد: (أَتَسْتَبْدِلُونَ الَّذِى هُوَ أَدْنى بِالَّذِى هُوَ خَيْرٌ). و آن چه در متن گفته شد قاعده اى كلى در لفظ «تبديل» و «استبدال» است.