در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٨٧ - عوامل احساسى آيات جهاد
عوامل احساسى آيات جهاد
١. شما مظهر اراده الهى هستيد
قرآن در بخش زير، سربازان اسلام را آن چنان به خدا نزديك مى داند كه، آنان را مظهر اراده خدا ومجريان مشيّت الهى معرفى مى كند و مى گويد:
(يُعَذِّبْهُمُ اللّهُ بِأَيْدِيكُمْ)
خدا مى خواهد مشركان را به دست شما كيفر دهد.(يعنى شما آن چنان به خدا نزديك هستيد كه، خدا مى خواهد كار خود را از طريق شما انجام دهد)».
افرادى كه ذوق و فهم قرآنى ندارند، شايد اين آيه را گواه بر مذهب جبر بگيرند و بگويند: بشر آلت بى اراده خداست و انسان مانند ارّه و رنده نجّار است و بر طبق مشيّت الهى كار مى كند. ولى آنان در اين انديشه سخت در اشتباهند. زيرا اصولاً آيه ناظر به اين مسأله بغرنج فلسفى نيست. هدف آيه، تهييج احساسات سربازان اسلام به سوى جهاد است و آن را آن چنان به خدا نزديك معرفى مى كند كه، تو گويى مظهر مشيّت الهى هستند وعلّت اين مظهريّت اين است كه حركات و سكنات مجاهدان، به فرمان خدا و به راهنمايى اوست از اين جهت مى توان كار آنان را كار خدا دانست.
٢. خدا آنان را خوار و شما را يارى مى كند
قرآن در بخش زير از تعلق اراده قطعى خدا، بر خوار ساختن مشركان و سرفرازى مؤمنان نويد مى دهد و مى فرمايد:(وَيُخْزِهِمْ وَيَنْصُرْكُمْ); «مشركان را خوار و مؤمنان را يارى نمايد». و اين عبارت از خبرهاى غيبى قرآن است كه پس از چهار ماه به روشنى تحقق پذيرفت.