در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٢٥ - نظام مالى در اسلام

٣. بودجه ارتش وبهدارى و فرهنگ از همين راه تأمين مى گردد و اين مطلب در آيه تحت عنوان «فى سَبيلِ اللّه» گفته شده است.

علاوه بر اين دولت اسلامى، گاهى لازم مى بيند كه به گروهى از بيگانگان كمك هاى بلاعوض كند، تا در مواقع مخصوصى از وجود و عواطف و حسن روابطشان استفاده كند. از اين جهت يكى از مصارف زكات، (المُؤلّفة قُلُوبهم)است كه بعداً به معناى آن اشاره خواهيم نمود.

گذشته از اينها در ميان جامعه كسانى پيدا مى شوند با اين كه فقير و مسكين نيستند ولى لازم است از طرف افراد جامعه به آنها كمك شود، مانند بدهكاران كه در اثر پيش آمدهايى سرمايه هاى خود را از دست داده و قدرت به پرداخت قرض خود را ندارند و يا مانند «واماندگان در راه» كه دست آنها از ميهن و ثروت كوتاه گشته و دچار مضيقه مالى شده اند و نيازمندى چنين افرادى امروز از ناحيه بودجه شهردارى تأمين مى شود، ولى اسلام تمام آنها را از راه زكات تأمين نموده است. قانون مزبور با در نظر گرفتن شرايطى مى تواند بسيارى از مشكلات را حل كند:

اوّلاً، بايد روح ايمان به خدا و ترس از عواقب بد ترك اين فريضه، در پرداخت كنندگان زكات قوى باشد كه با كمال ميل و رغبت، زكات مال خود را در اختيار مسؤولان شرعى ماليات بگذارند و در اين باره خلاف و دروغ نگويند.

ثانياً، روح امانتدارى و حفظ اموال عمومى در كارمندان و كارگران دايره دارايى اسلام، بيش از همه وجود داشته باشد وگرنه راه بسيار آسانى براى دزدى و چپاولگرى خواهد بود.

بالاتر از اين دو شرط، اين است كه جامعه اسلامى با طبقات مختلفى كه دارد، روش صحيحى براى زندگى خود داشته باشند; تجملات و تشريفات بى جا را تا سر حدّ امكان از زندگى حذف و روح اعتدال و صرفه جويى را در خود تقويت