در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٨٤ - مقصود از جمله (فَسَيَرى اللّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُه

آنها صرف نظر كنيد(إِنَّهُمْ رِجْسٌ):«آنها پليد و بى ارزشند»، ديگر بيش از اين، درباره آنها وقت گرانبهاى خود را صرف مكن و در آيه٩٨ مى فرمايد: اين بى اعتنايى و محل نگذاردن نبايد توأم با حالت رضايت و عفو و بخشودن باشد; زيرا هرگاه بار ديگر در قلوب مؤمنان جاى باز كنند و افراد با ايمان اگر با چهره باز و خندان، كه حاكى از رضايت قلبى باشد، از آنها استقبال نمايند دو مرتبه از اين طريق سوء استفاده مى كنند، بلكه مسلمانان بايد به آنان بى اعتنا باشند و در عين حال هرگز روى خوشى به آنها نشان نمى دهند، چنان كه مى فرمايد:(فَإِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنَّ اللّهَ لا يَرضى عَنِ الْقَومِ الْفاسِقينَ).

مقصود از جمله (فَسَيَرى اللّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ) تا آخر چيست؟

عين همين جمله در همين سوره نيز تكرار شده چنان كه در آيه ١٠٥ مى فرمايد:(وَقُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ...). در اين آيه«مؤمنون» را نيز بر «رسول» عطف نموده است ولى در آيه مورد بحث فقط «خدا و رسول» او ذكر شده است و ما نكته اين مطلب را در تفسير آيه ١٠٥ خواهيم گفت.

مقصود از اين جمله اين است كه ما هرگز از منافقان اين عذرهاى لفظى و پوزش هاى زبانى را نخواهم پذيرفت و ايمانى به شما پيدا نخواهيم نمود. اعمال آينده شما براى خدا و رسول او بهترين گواه است. اگر بعدها نيز از در نفاق و دورويى وارد گرديديد، معلوم مى شود كه تمام اين پوزش ها نيز بى اساس بوده و باز بر عقيده نفاق خود باقى هستيد و اگر كردار نيك و مقاصد خوب از شما مشاهده شد، اين گواه خواهد بود كه در اين اظهار ندامت و پشيمانى و پوزش راستگوييد و اخلاص داريد. خلاصه، ميزان، كردارهاى آينده شماست كه خدا و رسول او، آن را مشاهده خواهند فرمود.