در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٨٢ - «اشهر حرم» كدام است؟

را ضميمه كردند، كه پس از اتمام اعمال حج، چند صباحى در مكه بمانند و با شتاب زدگى به مقصد نروند و بدانند كه تا آخر ماه محرم امنيت در آن كشور برقرار است.

گاهى گفته مى شود نكته تحريم جنگ در اين ماه ها اين بود، كه بر اثر تحريم جنگ، امنيتى برقرار گردد تا بازارى به وجود آيد و بتوانند وسايل معيشت ساليانه خود را در اين ماه ها تأمين نمايند.

در هر حال، اين سنت ابراهيمى يا سنت عربى، از آن جا كه وسيله سعادت و بهبودى وضع مردم بود و با مقاصد عالى اسلام كمال انطباق را داشت، اسلام نيز، اين وضع را تثبيت نمود وهرگونه زد و خوردى را در اين ماه ها از طرفين ممنوع ساخت و چنين فرمود:

(مِنْها أَرْبَعةٌ حُرُمٌ).

«از اين دوازده ماه، چهار ماه آن ماه هاى حرام است».

در پايان آيه سه مطلب را تذكر مى دهد: الف) مسلمانان احترام اين چهار ماه را لازم بشمرند و بدانند كه اين ماه ها مانند برخى از امكنه مكه و مدينه... شرافت دارد. و جمله (فَلا تَظْلِمُوا فِيهِنَّ أَنْفُسَكُمْ)اشاره به همين مطلب است.

ب)دستور جهاد عمومى مى دهد كه بايد مسلمانان با تمام نيرو با اساس شرك بجنگند و مشركان بدانند كه پس از گذشتن چهار ماه، در كشور اسلامى براى آنها جايگاهى نيست.

ج) نيروهاى غيبى الهى با مردان پرهيزكار هستند، چنان كه فرمود:(وَاعْلَمُوا أَنَّ اللّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ).