در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣١٣ - تعصب ناروا
(وَرَسُولَهُ وَلَوْ كانُوا آباءَهُمْ أَوْ أَبْناءَهُمْ أَوْ إِخْوانَهُمْ أَوْ عَشيرَتَهُمْ أُولئِكَ كَتَبَ فِى قُلُوبِهِمُ الإِيمانَ وَ أَيَّدَهُمْ بِرُوح مِنْهُ).[١]
«گروهى كه به خدا و سراى ديگر ايمان دارند، هرگز با مخالفان خدا و رسول او، اگر چه پدران يا پسران يا برادران و يا خويشاوندان آنها باشند، طرح دوستى نمى ريزند. آنان كسانى هستند كه ايمان در دل آنها نقش بسته و به وسيله روحى از جانب خود مؤيد كرده است».
اين آيه ـ كه در سال دوم و يا سوم هجرت نازل گرديده ـ روشن مى سازد برقرارى روابط ظاهرى و معنوى با مشرك در آغاز اسلام تا چه رسد به سال نهم ـ كه سال نزول سوره توبه است ـ ممنوع بوده است و آيات ١٣٣ـ ١٤٤ سوره نساء به همين مضمون هست و بيشتر مفسران مى گويند سوره نساء در آغاز هجرت نازل شده است.
٢. در سوره منافقون كه به عقيده بيشتر مفسران در سال ششم هجرت نازل گرديده، استغفار و طلب آمرزش در حقّ مشركان را امر لغو و بى اثر معرفى كرده و وجود و عدم آن را يك سان دانسته و به پيامبر گرامى خود چنين خطاب كرده است:
(سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَسْتَغْفَرْتَ لَهُمْ أَمْ لَمْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ لَنْ يَغْفِرَ اللّهُ لَهُمْ).[٢]
«در حق مشركان طلب آمرزش بكنى يا نكنى، يك سان است. خداوند هرگز آنها را نخواهد آمرزيد».
نتيجه مطالعه اين آيه ها اين مى شود كه مودّت و دوستى با مشرك و دعا در حقّ
[١] مجادله(٥٨) آيه ٢٢. [٢] براى آگاهى از آياتى كه در اين قسمت نازل شده براى نمونه ر.ك: آل عمران(٣) آيه٢٨; توبه(٩) آيات ٢٣ و ٨٠.