در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٣١ - علل تشكيل دولت اسلامى
اقليت هاى مذهبى در آن زندگى مى كردند، پايه گذارد. وى نه تنها در زمان قدرت و نيرومندى خود، داراى چنين فكر و طرح گرديد، بلكه از روز نخست، به جامعه اسلامى چنين نويدى مى داد و در آغاز بعثت مى فرمود:
«تعطونى كلمة واحدة تملكون بها العرب والعجم;[١]
اگر به آيين توحيد بگرويد، بر جهان حكومت مى نماييد».. عفيف كندى مى گويد: وارد مسجدالحرام شدم. ديدم سه نفر حساب خود را از جامعه بت پرستان جدا كرده و در كنار كعبه مشغول عبادتند. در مسجدالحرام با عبّاس بن عبدالمطلب ملاقات كردم، از اين سه نفر سراغ گرفتم. گفت: آن كس كه جلو ايستاده است، برادرزاده من، محمد است و آن كس كه پشت سر او ايستاده است برادرزاده ديگر من، على است و سومى همسر محمّد است. او مى گويد: اگر از آيين من پيروى كنيد، به همين زودى برگنجينه هاى قيصر و كسرى دست مى يابيد.[٢]
علل تشكيل دولت اسلامى
تشكيل دولت اسلامى از دو نظر لازم بود:
١. در سايه دولت نيرومند مى توان تمام موانع را از سر راه نفوذ آيين اسلام برداشت. چه بسا توده ها مايلند كه درباره آيين توحيد به بررسى بپردازند و يا به آن بگروند، امّا قدرت هاى محلّى مخالف توحيد، مانع از نفوذ و يا گرايش مردم به آن دين هستند كه در اين موقع دولت قوى و نيرومندى لازم است تا هر نوع موانع را از ميان بردارد و راه را براى بندگان خدا، كه به دنبال حق و حقيقت هستند، باز بگذارد.
[١] سيره ابن هشام، ج١. [٢] تاريخ طبرى، ج٢، ص ٢١١; كامل ابن اثير، ج٢، ص ٣٧ـ ٣٨; اعلام الورى، ص ٢٥.