در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٠١ - نظر اسلام در اين موضوع
نظر اسلام در اين موضوع
اسلام نظر پيش را تخطئه نمى كند، ولى نظر پيش را با افزودن يك شرط، تكميل مى نمايد و آن شرط، ايمان است.[١] اسلام معتقد است كارهاى نيك، خدمات اجتماعى، قدم هاى مؤثّر در طريق بهبود وضع مردم، در صورتى ارزش الهى دارد كه از روى ايمان به خدا انجام بگيرد نه هوا و هوس و نه ريا و شهرت و نه كسب مقام و اندوختن ثروت و... اسلام مى گويد كارهاى نيك و كردارهاى ستوده بدون انگيزه هاى پاك، قالب هاى بى روحند و تا روح ايمان در آن ها دميده نشود و از يك رشته انگيزه هاى پاك سرچشمه نگيرد ارزشى نخواهند داشت.
هرگاه دادرسان، به منظور دريافت حقوق داورى كنند، طبيبان و جراحان براى اندوختن ثروت دست به كار شوند، مخترعان و مكتشفان به قصد هوا و هوس و شهرت و ريا به كاوش هاى علمى خود ادامه دهند، اگر چه كارشان پسنديده و زيباست، ولى ارزش و شخصيت الهى در پيشگاه خدا ندارند; مثلاً پيش از اسلام، سيراب كردن حاجيان و تعمير مسجدالحرام، از مناصب مهم عرب به شمار مى رفت و از زمان قصى(پنجمين جدّ رسول(صلى الله عليه وآله وسلم)) اين مناصب در قبيله قريش دست به دست مى گشت و در زمان پيامبر گرامى، منصب«سقايت» به دست عباس عموى پيامبر و مقام تعمير مسجد در دست شيبه بود.
آيه نوزدهم، اين دو عمل را كه در ظاهر ستوده است در يك طرف، و جهاد در راه خدا را، كه از روى ايمان به خدا و روز رستاخيز انجام مى گيرد، در طرف ديگر گذارده و هرگز اين دو عمل را قابل مقايسه نمى داند و مى فرمايد:
[١] اين شرط مربوط به ارزش اقتصادى عمل نيست، بلكه مربوط به ارزش اخلاقى عمل است كه از انسان سر مى زند و در مكتب اخلاقى چاره اى جز اين شرط نيست.