در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٩٢ - ٦ گروهى كه نيك و بد را به هم آميخته اند

فتح مكه گزارش داد و آن را به وسيله زنى فرستاد و پيامبر على(عليه السلام) را مأمور ساخت كه اين زن را از نيمه راه برگرداند و نامه را از او بگيرد. آيا اين عمل با عدالت و پاكى مى سازد و قرآن درباره او مى فرمايد:

(يَا أَيهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّّى وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِياءَ).[١]

«اى افراد با ايمان، دشمنان من و خودتان را دوست خود قرار ندهيد».

٣. عبيداللّه بن جحش. از مسلمانان مكه است و پس از مهاجرت به حبشه از دين اسلام دست كشيد و نصرانى شد.

٤. حكم بن عاص. از تابعين «بإحسان» است كه به خاطر كارهاى زشتى كه انجام مى داد رسول خدا او را به مكه تبعيد نمود.

٥. وليد بن عقبه. از تابعين مزبور است و قرآن صريحاً او را در سوره حجرات «فاسق» ناميد و در زمان استاندارى خود در كوفه، از جانب عثمان نماز صبح را در حالت مستى چهار ركعت خواند و سپس از آن جا به مدينه فرا خوانده شد و حدّ شراب بر او جارى گرديد.

٦. حرقوص بن زهير. رئيس خوارج كه در تقسيم غنايم به پيامبر اعتراض كرد و پيامبر از آينده خطرناك اين مرد خبر داد.

خلاصه با وجود اين افراد ناصالح در ميان منافقين و تابعين از مهاجر و انصار، چگونه مى توان گفت كه خداوند از همه آنها تا لحظه مرگ راضى بوده است؟

ايمان و اخلاص مهاجر و انصار، مانند ديگر مقتضيات است كه بهره بردارى از آنها مشروط بر اين است كه بعدها اعمالى انجام ندهند كه اين مقتضى را از تأثير بيندازد و به قول دانشمندان، رضايتى كه در اين آيه وارد شده است پاداشى نسبى