در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٣٥ - خوش بينى

مى گوييد:

(لَئِنْ رَجَعْنا إِلَى الْمَدينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْها الأَذَلَّ).[١]

«هرگاه به «مدينه» برگرديم، عزيزان (منافقان) ذليلان (مسلمانان) را بيرون خواهند كرد».

در اين هنگام منافقان با قسم هاى شديد و غليظ مطلب را تكذيب مى كردند و پيامبر بزرگ طبق موازين اخلاقى و اسلامى، به حسب ظاهر آنها را تصديق مى نمود.

حزب منافق چون به حقيقت اين خصيصه عالى پى نبرده بودند پيامبر را به دهن بينى و خوش باورى متهم و شروع به انتقاد نموده و مى گفتند:

(هُوَ أُذُنٌ).

«مرد خوش باورى است. به گفته هر فردى گوش فرا مى دهد».

البته ما انتظار نداريم كه دشمن ـ و لو به حقيقت اين خصيصه پى برده باشد ـ از آن انتقاد نكند; زيرا دشمن مى كوشد محاسن طرف مقابل را به صورت بدى تفسير كند; مثلاً پيامبر در تقسيم غنايم عدالت مى كند مورد انتقاد آنها واقع گرديد، عمل به وظيفه اخلاقى مى نمايد، مى گويند خوش باور است.

قرآن مجيد در پاسخ انتقاد آنها به سه جمله اكتفا مى نمايد:

١. (يُؤمنُ بِاللّهِ): «به خدا ايمان دارد». يعنى اين كه پيامبر گوش شنوايى دارد و حاضر است به سخن هرگوينده اى گوش فرا دهد، صد در صد به نفع اوست;زيرا بر اثر داشتن اين حالت به سخنان خدا كه از طريق وحى مى رسد، گوش فرا مى دهد و برنامه الهى نه تنها به نفع اوست بلكه به نفع عموم بشر است.

٢. (ويؤمِنُ لِلْمُؤمِنين):«و مؤمنان را (اعم از واقعى و منافق به حسب ظاهر)