تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٦٧ - حكومت عادله ناظر بر ارادهى جامعه

درس بيست و ششم

حكومت عادله ناظر بر اراده‌ى جامعه

در بحث‌هاى گذشته راجع به ضرورت حكومت و آزادى انسان بحث شد و ديديم براى اين كه انسان‌ها در يك جامعه بتوانند در كنار هم از مواهب طبيعى و امكانات موجود به خوبى استفاده كنند مقام حكومت به عنوان ناظر بر اراده جامعه از نعمت‌هاى بزرگ جامعه است. اگر اين امكان وجود داشت كه انسان خودش به‌طور اتوماتيك و خود كار مقررات را عمل كند در آن‌جا ديگر حكومت معنا نداشت. درخت موجودى است كه اگر بخواهد خشك نشود بايد در زمين ريشه بدواند و از رطوبت زمين و مواد غذائى مناسب خودش استفاده كند. ريشه درخت سهم خودش، ساقه درخت سهم خودش و تنه و برگ‌هاى درخت هر كدام سهم خودشان را از زمين مى‌گيرند و از يكديگر نمى‌ربايند و مقررات مربوط به برداشت مواد غذائى را كاملاً رعايت مى‌كنند و در اينجا مى‌گوئيم خداوند درخت را هدايت تكوينى نموده است يعنى درخت اين‌گونه خلق شده است كه تمام قسمت‌هاى آن مقررات مربوطه را كاملاً رعايت مى‌كنند. اگر ما انسان‌ها مانند درخت بوديم به حاكم و حكومت نياز نداشتيم ولى اين طور نيستيم و به مقررات نياز داريم. اين مقررات براى اين نيست كه دست و پاى ما را ببندد. اين مقررات صحيح همانست