تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٦٣ - امتحان براى ظاهر شدن باطن است
قرآن مىفرمايد:
مٰا تَدْرِي نَفْسٌ مٰا ذٰا تَكْسِبُ غَداً[١] هيچ كس نمىداند فردا چه خواهد شد و چه خواهد كرد مثلاً بنده فكر كنم امروز كه نماز صبح را خواندم فردا هم حتماً مىخوانم، ولى معلوم نيست كه چه بشود و حوادث زندگى ما را به كجا بكشاند.
و به قول شاعر:
بر عمل تكيه مكن خواجه كه از روز ازل
تو چه دانى قلم صنع به نامت چه نوشت
از مضلات آزمايش به خدا پناه بريد. بعد حضرت على عليه السلام مىفرمايد
«فَإِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ يَقُولُ وَ اعْلَمُوا أَنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ» خداوند سبحان مىفرمايد: بدانيد كه مالها و اولادتان فتنه است:
«وَ مَعْنَى ذَلِكَ أَنَّهُ يَخْتَبِرُهُمْ بِالْأَمْوَالِ وَ الْأَوْلَادِ لِيَتَبَيَّنَ السَّاخِطُ لِرِزْقِه» خداوند مردم را به مال و اولادشان آزمايش مىكند تا روشن و آشكار شود آن كسى كه نسبت به رزقش عصبانى است
«وَالّراضِىْ بِقِسْمِه» و آن كه به آنچه خداوند تقسيم كرده راضى است:
«وَ إِنْ كَانَ سُبْحَانَهُ أَعْلَمَ بِهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِم» اگرچه خدا به مردم از خودشان داناتر است كه من چه هستم:
«وَ لَكِنْ لِتَظْهَرَ الْأَفْعَالُ الَّتِي بِهَا يُسْتَحَقُّ الثَّوَابُ وَ اْلعِقابِ» ولكن تا افعالى كه با آنها استحقاق ثواب و عقاب حاصل مىشود. ظاهر شوند. عرض كرديم ثواب و عقاب به عمل خوب يا عمل بد است، نه به آدم خوب يا آدم بد بودن. در كارگزينى از قبل، امتحانى كرديم و خوبها را از بدها جدا كرديم اين در اثر خوب بودن يا بد بودن است. حال اگر شخصى كار خوب بكند
[١]. لقمان/ ٣٤.