تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٠٧ - حاشيه نشينها و مشاوران حكومت

خيلى شريك جرم حكام هستند. در روايات است شخصى نزد حضرت صادق عليه السلام يا يكى از ائمه ديگر مى‌آيد و عرض مى‌كند: مى‌خواهم توبه كنم در دستگاه بنى‌اميه بوده‌ام از پرتو آن دستگاه پول زيادى جمع كرده‌ام. حضرت مى‌فرمايد: بله اين شماها هستيد كه يكى‌تان منشى مى‌شود و ديگرى را اختيار مى‌كند، اگر شماها نبوديد بنى‌اميه نمى‌توانستند حق ما را بگيرند[١]، اگر كسانى به نام شاه يا قيصر يا فرعون در رأس دستگاه ظلم بر مردم مسلط مى‌شوند بواسطه اين عده‌اى است كه آنها را حفظ مى‌كنند و نگه مى‌دارند و ظلمشان مستمر مى‌شود و اين است كه اعانت ظالم و ولايت از قِبل سلطان جابر يكى از گناهان كبيره است. حكومتى كه تسلّط ظالمانه و بنا حق دارد اگر كسى در آن حكومت از پرتو آن مقام و منصبى داشته باشد اين هم يك گناه است البته استثناء هم دارد مانند: على بن يقطين كه از اصحاب حضرت موسى بن جعفر عليه السلام بود ولى در دستگاه بنى‌عباس هم بود و اساساً به دستور و سفارش حضرت در آن دستگاه مانده بود تا آن‌جا كه مى‌توانست خيلى از ظلم و ستم‌ها را از سر شيعيان رفع كند اين خوب است، اگرچه در دستگاه ظلم است ولى نرفته تا به آنها كمك كند بلكه مقدارى جلو ظلم و ستم آنها را مى‌گيرد.

هدايت ساحران

ساحران به دربار فرعون رفته بودند تا به ظلم كمك كنند و عملشان بد بود لذا جمع شدند تا با حضرت موسى عليه السلام مبارزه كنند و در خواست اجر هم از فرعون كرده و از او تملق هم مى‌گويند. در آغاز شروع مبارزه‌شان با موسى به جاى شروع با نام خدا مى‌گويند:

[١]. فروع كافى، ج ٥، روايت ٤، كتاب المعشيه، باب عمل سلطان و جوائز او، پند تاريخ، ج ٣، ص ٩٤ و چهل حديث رسولى محلاتى، ص ٣٤١.