تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٦٨ - نتايج امتحان الهى

را پيش مى‌آورد و اين حوادث همچون غربال است كه عمل جدا سازى را انجام مى‌دهد. پيشامدها خوب و بد را جدا مى‌كنند و ارزش و وزنه اشخاص را معين مى‌كند. مثلاً وقتى همه دنيا، تاريخ زندگى على بن ابيطالب عليه السلام و معاويه را مطالعه مى‌كنند، نسبت به اميرالمؤمنين عليه السلام ارادت پيدا مى‌كنند و معاويه را لعن و نفرين مى‌كنند و از سرگذشت زندگى آنها مى‌فهماند چه كسى خوب است و چه كسى بد. به قول حافظ، مى‌گويد:

صالح و طالح متاع خويش نمودند

تا چه قبول افتد و چه در نظرآيد

اكنون آيات مربوطه را كه در مورد جنگ احد است كه مسلمان‌ها در آن شكست خوردند و شهدائى هم چون حمزه سيدالشهداء را تقديم اسلام كردند در سوره‌ى آل عمران مى‌خوانيم (إِنْ يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ اَلْقَوْمَ قَرْحٌ مِثْلُهُ وَ تِلْكَ اَلْأَيّٰامُ نُدٰاوِلُهٰا بَيْنَ اَلنّٰاسِ وَ لِيَعْلَمَ اَللّٰهُ اَلَّذِينَ آمَنُوا وَ يَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَدٰاءَ وَ اَللّٰهُ لاٰ يُحِبُّ اَلظّٰالِمِينَ‌)[١] اى مسلمانان درست است كه شما زخم خورده‌ايد قوم مخالف شما زخمى مانند شما خورده‌اند. (ما عرض مى‌كنيم كه مسلمانى رويش ننوشته كه هميشه سالم در برود) به دشمنان هم زخم خورد (ايام جمع يوم است و در عربى يك شبانه روز را يوم مى‌گويند. وگاهى نيز كلمه يوم به دورانهاى مختلف گفته مى‌شود.

حديث مى‌گويد:

«الدَّهْرَ يَوْمَانِ يَوْمٌ لَكَ وَ يَوْمٌ عَلَيْكَ‌»[٢] روزگار دو روز است يك روز به نفع تو و يك روز به ضرر توست. يك روز روزگار پيروزى است. و يك

[١]. آل عمران/ ١٤٠.

[٢]. نهج‌البلاغه، نامه ٧٢.