تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٣٨ - سرنوشت بد انسان به دست خود اوست

گفت چگونه مى‌گوئى اين گداست در صورتى‌كه اگر يك نشانِ كلاهش را بفروشد مى‌تواند هزار تا مثل ما را بخرد و در راه خدا آزاد كند:

گفت‌اى مسكين غلط اينك از اينجا كرده‌اى

آن‌همه برگ و نوا آن‌جا تو دانى از كجاست‌؟

گفت درست است كه خيلى چيز دارد و يك مهره تاج او خراج يك مملكت است اما مى‌دانى اين همه از كجاست‌؟

درّ و مرواريد طوقش اشك ايتام من است

لعل و ياقوت سنامش خون طفلان شماست[١]

آن كه تا آب سبو پيوسته از ما خواسته‌است

گر بجوئى تا به مغز استخوانش از نان ماست

رفاه طلب‌ها و خوش گذران‌ها در نهايت ثروت و پولدارى و يك عده هم در نهايت ضعف و ستم بسر مى‌برند. در ميان بنى‌اسرائيل هم چنين كسانى بودند كه اگر ايمان مى‌آوردند نفاق آميز بود.

و لذا بعضى آيه شريفه‌ى (فَمٰا آمَنَ لِمُوسىٰ إِلاّٰ ذُرِّيَّةٌ مِنْ قَوْمِهِ‌) را چنين معنى كرده‌اند كه: ايمان نياوردند به موسى مگر همان مردم معمولى و خرده پاى قومش كه از يك طرف از فرعون و فرعونيان خوف داشتند كه: با آنها چه مى‌كنند و از طرف ديگر گردن كلفت‌هاى خودشان چه مى‌كنند و نكند آنها را به فتنه بيندازند قبلاً مورد فتنه را توضيح داديم و گفتيم كه خاتمه جنگ تا كى‌؟. آيه شريفه پاسخ ما را مى‌دهد (وَ قٰاتِلُوهُمْ حَتّٰى لاٰ تَكُونَ فِتْنَةٌ‌) جنگ تا وقتى كه فتنه نباشد يعنى تا و قتى‌كه تمام موانع و سدها كه در مقابل پرستش خداى بزرگ به وسيله حكام جور و ايادى آنها بوجود آمده از بين برود. جنگ ما كشور گشائى نيست. بخاطر غارت ديگران و ثروتمند شدن نيست. خداوند ما را خلقت فرموده و به ما عقل و

[١]. ستام \ كمربند.