تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٠٨ - حكومت پيامبران و ولايت فقيه

ابلاغ تريجى حرمت شراب

در ابتدا خداوند در سوره نحل (كه در مكه نازل گرديده) آن‌جا كه راجع به خرما و انگور صحبت مى‌كند مى‌فرمايد (تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَراً وَ رِزْقاً حَسَناً)،[١] «از اين خرما و انگور شما سَكَر مى‌گيريد (كه سكر به معنى شكر نيست بلكه يعنى آنچه ما يه مستى است) و رزق حسن و نيكو هم مى‌گيريد». مى‌توان گفت اين آيه مى‌خواهد به‌طور گوشه و كنايه بفهماند كه خلاصه اين شرابى كه از انگور و خرما مى‌گيريد بد زهر مارى است و رزق خوب و نيكوئى نيست، چون اگر چيز خوبى بود لزومى نداشت بقيه چيزهائى را كه از خرما و انگور گرفته مى‌شود با رزق حسن از شراب جدا نمايد و به نظر مى‌رسد فعلاً اين را به اين صورت با مقدمه چينى بيان نموده تا به وقت خود كلمه آخر را بگويد و حكم صريح حرمت خمر را اعلام كند بنابراين مفاد اين آيه فعلاً يك هشدار است. بعد از آن در مرحله بعد مى‌فرمايد (يَسْئَلُونَكَ عَنِ اَلْخَمْرِ وَ اَلْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمٰا إِثْمٌ‌[٢] كَبِيرٌ وَ مَنٰافِعُ لِلنّٰاسِ‌) اى پيغمبر از تو راجع به شراب و قمار سئوال مى‌كنند، بگو در اين دو چيز، گناه بزرگى است و البته يك منافع جزئى هم براى مردم دارد ولى (إِثْمُهُمٰا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمٰا)[٣]، گناهانشان بيشتر از نفعشان است». در اين آيه مقدارى مطلب را واضع‌تر از آيه قبل، بيان كرد. قبلاً به‌طور مجمل بدى شراب بيان شده بود و اينك مقدارى

[١]. نحل/ ٦٧.

[٢]. اثم يك حالت روحى و عقلى است كه در انسان بوجود مى‌آيد و او را از رسيدن به نيكيها و كمالات باز مى‌دارد.

[٣]. بقره/ ٢١٩.