تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ١٥٢ - علامت اول ظالم، ظلم به مافوق

نشانه‌هاى ظالم در كلام اميرالمؤمنين عليه السلام

در اينجا لازم است با استفاده از كلمات اميرالمؤمنين عليه السلام علامت‌هاى ظالم بيان شود:

حضرت در اين‌باره مى‌فرمايد:

«لِلظَّالِمِ مِنَ الرِّجَالِ ثَلَاثُ عَلَامَاتٍ يَظْلِمُ مَنْ فَوْقَهُ بِالْمَعْصِيَةِ وَ مَنْ دُونَهُ بِالْغَلَبَةِ وَ يُظَاهِرُ الْقَوْمَ الظَّلَمَةَ‌» ستمگر را سه نشانه است:

[١] - با گناه و نافرمانى ستم مى‌كند به كسى كه برتر از اوست.

٢ - با زور برترى ستم مى‌نمايد به كسى كه زير دست اوست.

٣ - گروه ستمكاران را كمك و يارى مى‌كند.١

علامت اول ظالم، ظلم به مافوق

يكى از علاماتهاى ظالم اين است كه به ما فوقش بوسيله فرمان نبردن ظلم مى‌كند. تاريخ اسلام نشان مى‌دهد كه يك نافرمانى از امر و دستور مافوق سرنوشت يك جنگ را عوض كرده است. در جنگ احد پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم يك عده پنجاه نفرى را به فرماندهى عبدالله بن جبير مأمور كرد كه از گردنه‌اى كه در پشت سپاه اسلام قرار داشت حفاظت كرده و نگذارند دشمن از آنجا نفوذ كند و به آنها سفارش نمودند كه هر اتفاقى افتاد آنها پست خود را رها ننمايند. وقتى در ابتداى نبرد مشركين از لشگر اسلام شكست خوردند و پراكنده شدند، مسل‌ - مانان به جمع

[١]. نهج البلاغه، فيض الاسلام، حكمت، ٢٥٢ يا ٣٤٢.