تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٤٠ - سرنوشت بد انسان به دست خود اوست

روى كنندگان بود و در اين حال موسى قوم خود را دلدارى مى‌داد كه اگر به راستى به خدا ايمان داريد: (فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُسْلِمِينَ‌)[١] پس به او توكل و تكيه كنيد اگر مسلم هستيد، كه يك معناى تسليم همان قبول دين اسلام است و معناى ديگر آن تسليم بودن به او امر الهى كه مثلاً اگر در زمان حضرت ابراهيم عليه السلام هم بوديم بايد به دستورات او عمل مى‌كرديم. كه گفتيم اگر حضرت اميرالمؤمنين هم در زمان حضرت ابراهيم بود به دستورات او عمل مى‌كرد، اين مى‌شود تسليم و يك معناى ديگر تسليم اين كه در مقابل پيشامدهاى روزگار بگوئيم: خدايا اين من و اين هر چه مى‌خواهى بكن:

خواهى به لطف بنوازم خواهى به قهر بگدازم

من بنده‌ى فرمان تو حكم تو بر من رواست

خدايا مى‌خواهى به لطفت مرا نوازش كن و مى‌خواهى به قهرت مرا گداخته كن اين بالاترين مقام توحيد است.

موسى عليه السلام مى‌فرمايد (فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُسْلِمِينَ‌) و آنها در جواب مى‌گويند (عَلَى اَللّٰهِ تَوَكَّلْنٰا رَبَّنٰا لاٰ تَجْعَلْنٰا فِتْنَةً لِلْقَوْمِ اَلظّٰالِمِينَ‌)[٢] كه بحث در مورد اين آيه مى‌ماند براى جلسه‌ى ديگر ان‌شاءالله.

[١]. يونس/ ٨٤.

[٢]. يونس/ ٨٥.