تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٤٤ - آزمايش الهى چيست؟

مى‌گوئيم امتحان الهى به نظرمان مى‌آيد كه: فقط پيشامدهاى سخت مثل تشنگى در ميدان جنگ يا حادثه‌هاى استثنائى كه چند سال يكبار اتفاق مى‌افتد براى امتحان ماست. ولى اينطور نيست.

همه پيش آمدها امتحان است

از آيات فراوانى در قرآن شريف استفاده مى‌شود كه همه پيشامدها براى امتحان است در سوره هل اتى مى‌فرمايد:

(إِنّٰا خَلَقْنَا اَلْإِنْسٰانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشٰاجٍ نَبْتَلِيهِ فَجَعَلْنٰاهُ سَمِيعاً بَصِيراً)[١] ما انسان را از نطفه‌هاى مختلف خلق كرديم كه مقصود از نطفه‌هاى مختلف چيست‌؟ بماند براى بعد. مى‌فرمايد: ما انسان را آزمايش مى‌كنيم و او را شنوا و بينا قرار داديم.

در اول سوره ملك مى‌فرمايد: (اَلَّذِي خَلَقَ اَلْمَوْتَ وَ اَلْحَيٰاةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً)[٢] ما هستيم كه مرگ و زندگى را خلق كرديم كه شما را آزمايش كنيم كه كدام عملتان بهتر است و درجاى ديگر مى‌فرمايد (وَ نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَ اَلْخَيْرِ فِتْنَةً‌)[٣] كلمه بلاو فتنه هر دو تقريباً معناى آزمايش مى‌دهند (أَنَّمٰا أَمْوٰالُكُمْ وَ أَوْلاٰدُكُمْ فِتْنَةٌ‌)[٤] بدانيد مال‌ها و اولادهايتان آزمايش است، گاهى ما فتنه را فساد معنى مى‌كنيم، اولاد فتنه است يعنى آزمايش است. يك فرزند خيلى خوب ممكن است آزمايش پدرش باشد، فرزند مى‌خواهد خوب باشد. امَا پدر آدم خوبى نيست و نمى‌گذارد، در اينجا فتنه به معناى آزمايش است.

[١]. انسان/ ٢.

[٢]. ملك/ ٢.

[٣]. انبياء/ ٢٥.

[٤]. تغابن/ ١٥.