تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٩٧ - تقوا ملاك برترى

تقوا ملاك برترى

پس اگر شعبه شعبه بودن، و از اين طايفه يا آن طايفه بودن، سفيد بودن يا سياه بودن، امتياز و برترى نيست، پس چه چيز ملاك امتياز انسان‌ها است‌؟ قرآن به اين سئوال به خوبى و روشنى پاسخ گفته است:

(إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اَللّٰهِ أَتْقٰاكُمْ‌)

«گرامى‌ترين شما نزد خداوند با تقوا ترين شماست، ملاك برترى، معنويت است».

بنابراين نسب، نژاد، رنگ و ساير ملاك‌ها كه مبناى خيلى از اجحافات در جامعه‌ى بشرى است اين ملاك برترى نيست. تقوا ملاك است. با اين ملاك است كه ممكن است يك برده سياه پوست از يك نفر سفيد پوست برتر و بالاتر باشد. در سال هشتم هجرى كه پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و سلم مكّه را فتح نمود به بلال حبشى كه يك غلام سياه بود. فرمود: برو و اذان بگو. بلال صداى (شين) را نمى‌توانست ادا كند و آن را (سين) مى‌گفت، وقتى شروع كرد به اذان گفتن و اَشهَدُ را اَسهَدُ گفت. از اطراف متلك گفتن‌ها شروع شد يكى مى‌گفت: پيغمبر بهتر از اين كلاغ سياه نداشت. ديگرى گفت: خوشا به حال پدارنمان كه مردند و اين صدا را نشنيدند، هر كس چيزى گفت. پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و سلم آمد و براى مردم خطبه‌اى خواند:

«ايّها الناس ان الله قد اذهب بالاسلام عنكم عيبة الجاهليه و تعاظُمها بآبائها...[١]؛ خداوند به بركت اسلام تكبر جاهليت را از بين برد و تفاخرى كه اهل جاهليت به حسب و نسب و پدرانشان مى‌كردند از بين برد و فرمود: شما همه از آدميد و آدم از خاك است».

[١]. تفسير قرطبى، ج ٩، ص ٦١٦١ و تفسير نمونه ج ٢٢ ذيل آيه ٣٢ سوره حجرات.