تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٧١ - عملى شدن تدريجى وعدهى حق

است و با ما ناسازگار، ولى مأيوس نيستم، همين دنيا بر ما عاطفه پيدا مى‌كند و اين عاطفه را ما الآن در ارادت و دوستى به على عليه السلام مى‌بينيم كه ان‌شاءالله اين ارادت و ولايت هر روز زيادتر شود، گرچه امروز نه حضرت على هست كه به ما خوبى بكند و نه معاويه كه نسبت به ما بدى روا دارد ولى به اعتبار طرفدارى از حق و اين‌كه على سمبل حق است، ما به او ارادت مى‌ورزيم و اين امر به تدريج حاصل مى‌شود و اين از غلبه معنويات است غلبه حق بر باطل كه بسا نيروهاى جسمى‌را هم به استخدام خود در مى‌آورد، رزمنده‌اى كه شايد از نظر جسمى‌از يك بعثى ضعيف‌تر باشد ولى بدليل ايمانش وادارمى‌شود كه جسم خود را هم قوى سازد.

مى‌گويند اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود:

«مَا قَلَعْتُ بَابَ خَيْبَرَ بِقُوَّةٍ جِسْمَانِيَّةٍ بَلْ بِقُوَّةٍ رَبَّانِيَّةٍ‌[١]؛ درب خيبر را كه من كندم بقوه جسمانى نبوده بلكه بقوه‌ى الهى و خدا بوده است».

ملاى رومى‌مى‌گويد:

قوّت جبريل از مطبخ نبود بود از ديدارخلّاق ودود

اينكه جبرئيل چهار شهر لوط را ويران كرد از خوردن نبود، چون از قضا اين‌ها كه از مطبخ ارتزاق مى‌كنند خيلى هم شل و بى‌عار هستند. قوت جبرئيل از خداوند بود، اين غلبه معنويات است بر جسمانيات و غلبه معنويات به تدريج واقع مى‌شود با آن مقدماتى كه گفته شد.

[١]. بحارالانوار، ج ٢٦، حديث ٢٥.