تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٤١٤ - نجات سبكباران

كه اين پليدى و عذاب بر آنها واقع مى‌شد مى‌گفتند: اى موسى از خداى خودت بخواه تا اين عذاب و پليدى از ما برطرف شود، چون تو نزد پروردگارت آبرو دارى و اگر اين بلا يا را از ما برطرف كردى ما ايمان مى‌آوريم و بنى‌اسرائيل را با تو مى‌فرستيم. اما همينكه عذاب از آنها بر طرف مى‌شد عهدشان را مى‌شكستند و قول خود را فراموش مى‌كردند. و وقتى اين رفتارها را خداوند از آنها مشاهده فرمودند از آنها انتقام گرفته و آنان را در دريا غرق نمود. چون آنها آيات الهى را تكذيب مى‌نمود و در غفلت بودند.

انتقام، مقتضاى عدالت خداوند

همانطور كه قبلاً گفته شد بلاهايى‌كه از طرف خداوند بر مردم نازل مى‌شود يك جنبه تربيتى دارد و براى تربيت انسانهاست. اما گاهى اوقات جنبه انتقام دارد كه غرق نمودن فرعونيان در دريا همان جنبه انتقام را دارد و انتقام در مورد خداوند يعنى عفو نكردن و نبخشيدن نه اينكه بخواهد تشفّى خاطر پيدا كند و ناراحتى او رفع شود انتقام گاهى مقتضاى خوى حيوانيت است مانند اين كه كسى به ما بدى كرده است و ما نسبت به او عقده پيدا كرده‌ايم و به اصطلاح براى تشفّى و خنك شدن دلمان وقتى دستمان رسيد و توانستيم از او انتقام مى‌گيريم و تا پدرش را در نياوريم عقده‌مان خالى نمى‌شود و قلب و اعصابمان راحت نمى‌شود اين نوع انتقام محال است براى خدا باشد. پس انتقامى كه خدا مى‌گيرد چگونه است خدا كه مانند ما نيست كه بخواهد دلش خنك شود. در شعرهاى حكيم عمر خيام نيشابورى هست كه خدايا من بد كنم و تو بد مكافات دهى پس فرق ميان من و تو چيست بگو؟. براى توضيح انتقام خداوند بايد گفت يك نوع انتقام كشيدن همين انتقام‌هايى است كه ما انسان‌ها به علت ناراحتى از دست همديگر از هم