تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٨٥ - ترس موسى از غلبه جاهلان و دولت گمراهى

پاره‌هاى جگر مكه مثل ابولهب، ابوجهل و ساير سركردگان به اين جنگِ ناخواسته كشيده شده بودند و در اين نبرد بود كه بيشتر سران مشركين و گردن كلفت‌هاى قريش كشته شدند و مسلمانان اجساد آنها را در چاه انداخته و روى آن خاك ريختند. چون در اين جنگ مسلمانان با عده كم بر مشركين با قواى زيادشان پيروز شدند و خيال كردند در همه صحنه‌ها برد با آنهاست، ولى با فاصله چند ماه بعد جنگ احد پيش آمد كه مسلمانان شكست خوردند و چه عزيزانى را از دست دادند مثل حمزه سيدالشهدا عموى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و اين يك آزمايش بود كه خداوند مى‌فرمايد:

«تِلْكَ الْأَيَّامُ نُداوِلُها بَيْنَ النَّاس»[١] ما هستيم كه روزگارها را پيش مى‌آوريم كه شاعر مى‌فرمايد:

چنين است رسم سراى درشت

گهى پشت به زين و گهى زين به پشت

غرض اين كه در صحنه‌هاى درگيرى ظاهرى گاهى اهل ايمان به ظاهر شكست مى‌خورند اميرالمؤمنين عليه السلام مى‌فرمايد: كه ما با رسول خدا بوديم در جنگ‌ها و درگيرى‌ها

«نَقْتُلُ آبَاءَنَا وَ أَبْنَاءَنَا وَ إِخْوَانَنَا وَ أَعْمَامَنَا» به روى پدران و فرزندان و برادران و عموها و دائى هايمان شمشير مى‌كشيديم هر كسى مى‌خواست باشد، گاهى كه ما استقامت مى‌كرديم و خداوند از ما صبر و حسن نيت مى‌ديد

«أَنْزَلَ عَلَيْنَا النَّصْرَ وَ عَلَى عَدُوِّنَا الكبت»،[٢]«برما نصرت و پيروزى مى‌فرستاد و بر دشمنان ما ذلت و خوارى نازل مى‌كرد» صحنه جنگ

[١]. آل عمران/ ١٤٠.

[٢]. نهج البلاغه، صبحى صالح، خطبه‌ى ٥٦.