تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٧٢ - علم در مقام ذات و فعل

رو مى‌گردانيد. در آيه ١٧٩ سوره آل عمران مى‌فرمايد: (مٰا كٰانَ اَللّٰهُ لِيَذَرَ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلىٰ مٰا أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتّٰى يَمِيزَ اَلْخَبِيثَ مِنَ اَلطَّيِّبِ‌) اين آيه شأن نزول دارد (شأن نزول يعنى: علتى يا واقعه‌اى‌كه آيات بخاطر آن نازل شده. در طول ٢٣ سال دعوت پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم از سال بعثت كه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم ٤٠ ساله بوده تا موقع رحلت ايشان كه سن مباركشان ٦٣ سال بوده، قرآن به تدريج نازل گرديده. هنگامى كه از ايشان سؤالى مى‌شد يا اتفاقى مى‌افتاد آيه نازل مى‌شد). چون گاهى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم اظهار مى‌فرمودند: در جامعهّ مسلمانان افراد منافقى وجود دارند كه مشغول نفاق هستند عده‌اى از مسلمانان انقلابى مى‌گفتند آنها را به ما معرفى كن تا حساب آنها را برسيم. خداوند در اين آيه مى‌فرمايد: نه، خداوند كارى خواهد كرد كه مسلمانان خالص از منافق جدا شوند و خواهد شد. از اين نكته نبايد غفلت كرد كه اگر گاهى يك كسى را از صحنه بيرون كردند و مفسد شناخته شد، در تاريخ اسلام روشن باشد كه علت دور انداختن او از صحنه چه بوده و هر كس دليل اين كار را سؤال كرد به او بگويند: عملش باعث شده است و اينهم كيفر او است مى‌فرمايد: اين را بدانيد كه خدا اهل اين نيست كه مؤمنين را بر اين وضعى كه دارند واگذارد تا اين كه خبيث را از طيب جدا كند (تمييز) باطن‌هاى مردم را همه بدانند درست نيست. بعد مى‌فرمايد: (وَ مٰا كٰانَ اَللّٰهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى اَلْغَيْبِ وَ لٰكِنَّ اَللّٰهَ يَجْتَبِي مِنْ رُسُلِهِ مَنْ يَشٰاءُ‌)[١] و خدا اهل اين نيست كه شما را از غيب آگاه كند، بلكه خدا هر كه از رسلش را بخواهد بر مى‌گزيند. خداوند كسانى را انتخاب مى‌كند و اسرارى را با آنها در ميان مى‌گذارد. در صدر اين آيه، موضوع سوم از نتايج امتحان الهى يعنى تمييز بيان شده است و راجع به تمحيص يعنى خالص كردن ايمان بايد گفت ابتدا ممكن است ايمان انسان خالص نباشد و داخلى داشته باشد در اثر حوادث و

[١]. آل عمران/ ١٧٩.