تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٦٩ - حكومت عادله ناظر بر ارادهى جامعه
جنين شديم و اعضاء و جوارحمان رشد كرد و شكل گرفت تا بالاخره متولد شديم اينگونه موارد در زندگى ما شبيه درختان است و خداوند آن را به عهده خودمان واگذار ننموده و خود در آن دخالتى نداشتهايم قرآن مىفرمايد:
(مٰا أَشْهَدْتُهُمْ خَلْقَ اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضِ وَ لاٰ خَلْقَ أَنْفُسِهِمْ وَ مٰا كُنْتُ مُتَّخِذَ اَلْمُضِلِّينَ عَضُداً)[١]
«اين انسانها را براى خلقت آسمانها و زمين حاضر نكرديم كه به آنها بگوئيم: ما مىخواهيم آسمان و زمين را خلق كنيم».
خير به ما انسانها نمىبرازد كه خداوند بخواهد در خلقت با ما مشورت كند و حتى مىفرمايد در خلقت خودشان هم خودشان را گواه نگرفتم. پس قانون خواستن و حاكم خواستن يعنى تحت برنامههاى خاصى ارادههاى ما جفت و بند بشود. مثلاً همين سپاه را افرادى تشكيل مىدهد. و اين نهاد مقرراتى دارد كه بايد در اينجا ارادهها هماهنگ شود و اين نهاد مىشود جزئى از نظام جمهورى اسلامى كه آنهم روى پايه قانون اساسى و آنهم روى پايه اعتقاد به قرآن و قيامت است. لذا مىبينيم با اين توضيحات نتيجه اين مىشود كه شرط حكومت داشتن مال و جواهرات نيست و ايرادىكه فرعون نسبت به موسى مىگيرد يا ايراد بنىاسرائيل نسبت به طالوت كه فقر و تهيدستى دارد و آنها را به رخ مىكشند، بىمورد و نابجاست. در اينجا از اين قسمت داستان حضرت موسى عليه السلام مىگذريم و انشاءالله بقيه قضايا را بعداً مورد بررسى قرار مىدهيم در خاتمهى اين بحث حديثى به عنوان تذكر اخلاقى گفته مىشود.
[١]. كهف/ ٥١.