تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٤٦ - همه پيش آمدها امتحان است

يَنْقَلِبُ عَلىٰ عَقِبَيْهِ‌)[١] سئوال اين است كه خدايا ما تا حالا بد كارى مى‌كرده‌ايم كه به سوى بيت المقدس نماز مى‌خوانده‌ايم جواب اين است كه اولاً (وَ لِلّٰهِ اَلْمَشْرِقُ وَ اَلْمَغْرِبُ فَأَيْنَمٰا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اَللّٰهِ‌)[٢] مشرق و مغرب همه عالم وجه خداست. به هرجا رو كرديد همان‌جا وجه حق است و وسواس نداشته باشيد. و ثانياً قبلاً بيت المقدّس را قبله قرار داديم و براى اين بود كه معلوم شود چه كسى از رسول پيروى مى‌كند و چه كسى نمى‌كند. و اين امتحان و آزمايشى بود براى پيروان حضرت محمد صلى الله عليه و آله و سلم، گاهى اوقات انسان از روى تقدس بى‌جا يك عصبيتى كه خيال مى‌كند ديندارى است به خرج مى‌دهد و اين نماز بطرف بيت‌المقدس هم طبق آيه كريمه، آزمايشى است براى ديندارها كه اگر مى‌گفتند ما به طرف قبله يهود نماز نمى‌خوانيم معلوم مى‌شد كه تابع حضرت رسول نيستند. اگر مثلاً دستور دينى اين باشد كه به طرف بيت المقدس كه جزو اسرائيل است نماز بخوانيم ممكن است كه خيلى هم ناراحت شويم كه به طرف دشمن خود يعنى اسرائيل نماز بخوانيم. اما اگر راستى اين يك دستور الهى باشد با اين كه زمان جنگ و درگيرى است و دشمن شاد مى‌شويم. اما در عين حال اگر ديندار باشيم بايد بگوئيم دستور الهى است و اطاعت كنيم. غرض، يكى از موارد آزمايش الهى اين است از آيات تلاوت شده اين نتيجه بدست مى‌آيد كه: در يك قانون كلى خداوند ما را به وسيله هر خير و شرى كه پيش مى‌آورد، يا مال و اولاد يا دستورات دينى كه مى‌دهد و ممكن است موافق ميل ما نباشد، ما را آزمايش مى‌كند مثلاً حاجى‌ها وقتى براى انجام عمل حج محرم مى‌شوند ٢٤ يا ٢٥ چيز است كه براى آنها حرام مى‌شود كه قبل از احرام پوشيدن بر آنها حرام نبوده است. مانند وقتى كه انسان مى‌خواهد نماز بخواند و تكبيرة الاحرام مى‌گويد، كارهائى مانند خوردن و آشاميدن كه قبل

[١]. همان/ ١٤٣.

[٢]. همان/ ١١٥.