تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٧٥ - خوبيها اثر انبياء

مانند: حضرت ابراهيم و پيروان اندكش، حضرت لوط، خواهر زاده‌اش و فرزندش اسماعيل. حضرت ابراهيم آن‌قدر در راه حق تنها بود كه قرآن مى‌فرمايد «إِنَّ إِبْرٰاهِيمَ كٰانَ أُمَّةً‌» ابراهيم به تنهايى يك امت بود كانّه همه‌ى دنيا يك طرف و ابراهيم خليل هم يك طرف. ابراهيم نماند ولى توحيدى كه دعوت مى‌كرد و بت پرستى را كه نكوهش مى‌كرد يعنى مرامش در بين جامعه ماند و كم كم نفوذ كرد. انبياى ديگر هم در ابتداى دعوتشان با مخالفت‌هاى زياد روبه‌رو مى‌شدند امّا كم و بيش دعوت انبياء باقى ماند. اين نمونه كارهاى خداوند است. به قول شاعر كه مى‌گويد:

بس كاخ‌ها خراب شد و بيستون به جاست

بنياد عشق بين كه چه سان محكم افتاد

كاخ‌ها كه آثار مستكبران بود همه خراب شد ولى آثار خير باقى ماند. اساساً در دنيا اگر صحبت خيرى باشد و كار پسنديده‌اى وجود داشته باشد و يا اشخاصى به فكر افتادند كه كارهاى خوب بكنند، همه اثر دعوت انبياء عليهم السلام است و رنجهايى‌كه برده‌اند.

ملّاى رومى مى‌گويد:

سعيها بسيار كردند انبياء

تا كه گردان شد بر اين سنگ، آسيا[١]

خوبيها اثر انبياء

در دنيا اگر صحبت از عدالت، از انصاف، از بشر دوستى و خيرخواهى است اين از اثر انبياء عليهم السلام است و اين‌كه پيروزى حق بر باطل يك دفعه نيست و بتدريج است با اين مسأله منافات ندارد كه يك مرتبه يك دولت حقه‌اى روى اين آسمان

[١]. مثنوى مولوى دانستن پيغمبر دفتر دوم ص ١١٤ سطر ١.