تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٦٩ - نتايج امتحان الهى

روز روزگار صدمه است) خداوند در آيه ١٤١ آل عمران مى‌فرمايد ما اين ايام را تداول مى‌كنيم، يعنى: دست به دست مى‌گردانيم براى اين كه خدا بداند (معلوم شود تا مومن حقيقى كيست).

علم در مقام ذات و فعل

در اينجا علماء مى‌گويند: اين علم و دانش خداوند، در مقام فعل است. و خداوند مى‌خواهد مجاهدت و صبر مؤمنان به فعليّت برسد والّا خدا از ازل هر چيز را مى‌دانست او قبل از خلقتِ عالَم، به همه چيز آگاه بود، اين را مى‌گوئيم علم در مرتبه ذات ولى يك علم هم در مرحله فعل است، همين وجود و دستگاه هستى در عين حال كه موجود است از طرف خدا، علم فعلى خدا هم هست. در كلمات حضرت امام خمينى رحمه الله شنيده‌ايد كه: عالم محضر خداست، (عالم عين علم و حضور خداست) آيه مى‌فرمايد: آنهائى كه مومن هستند خدا مى‌خواهد آنها معلوم شوند و مى‌خواهد از شما شهيد بگيرد مى‌بايد اين‌جور پيش بيايد كه بعضى‌ها به فيض شهادت نائل شوند (ديگران مى‌گويند اين «

وتتخذ منكم شهداء» شهادت بر اعمال است نه به معنى شهيد گرفتن كه بحث آن بماند براى مواقع ديگر) خداوند ظالمين را دوست نمى‌دارد و مى‌فرمايد: اين روزگار را پيش مى‌آوريم تا كسانى را كه ايمان دارند خالص گردانيم، خداوند مى‌خواهد كافران را محق كند (يعنى: به تدريج زايل كند) در آيه بعد مى‌فرمايد: (أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا اَلْجَنَّةَ وَ لَمّٰا يَعْلَمِ اَللّٰهُ اَلَّذِينَ جٰاهَدُوا مِنْكُمْ وَ يَعْلَمَ اَلصّٰابِرِينَ‌)[١] شما اين‌گونه مى‌پنداريد كه وارد

[١]. آل عمران/ ١٤٢.