تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٥٣ - هدايت و امتحان خدا به چه معنى است

اگر اجازه دست خودمان بود شايد مى‌خواستيم مثلاً شكل فلان زن هرزه آمريكائى باشيم، پس خوب است كه خلقتمان به دست خودمان نيست. اما قسمت ديگرى از زندگى ما بدست خودمان است. از وقتى كه شعور پيدا كرديم و مى‌توانيم خوبى و بدى را تشخيص بدهيم، اگر مرد كوشش شديم و دنبال فعاليت رفتيم سربلند هستيم، و اگر بى‌عارو بيكار شديم توسرى خور و بى‌خود هستيم. لذا در يك قسمت از زندگى خودمان اراده مان نقش دارد. اين‌جاست كه آن خدائى‌كه از قبل لطفش اقتضا كرده بود ما را تا اينجا برساند تا خوبى و بدى را تشخيص بدهيم، باز هم ما را رها نكرده و ما را به فيض هدايت تشريعى مى‌رساند. ما از يك طرف در دنياى پر از حوادث قرار داريم و از طرف ديگر دستورات الهى هم هست، از يك طرف پيشامد رخ مى‌دهد و از سوى ديگر وظايف الهى تا از خود چگونه رفتارى بروز دهيم و از نهان ما چه چيز بيرون آيد.

امتحان الهى چيست‌؟

امتحان الهى اين است كه ما بين اين دو سنگ آسيا (حوادث و دستورات الهى) از خود چه چيز بروز بدهيم. مثلاً بنده براى شما صحبت مى‌كنم و شما گوش مى‌دهيد. اگر هر دوى ما آدم سليم النفسى باشيم من مى‌گويم فرصتى است. مى‌توانم حقى گفته باشم و شما هم مى‌گوييد: فرصتى است و خوب است خوب استفاده كنيم. يك جوان با تقوا به نام همام از اميرالمؤمنين عليه السلام در خواست نمود كه صفات اهل تقوا را براى من بيان كن حضرت على عليه السلام اول نمى‌خواست كه كامل جواب دهد و به‌طور خلاصه اكتفاء كرد و جوان اصرار نمود و اميرالمؤمنين عليه السلام خطبه‌اى در وصف متّقين ايراد فرمود كه به خطبه همام معروف است. حضرت به آخر خطبه كه رسيد همام آهى كشيد و از دنيا رفت. بعد