آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٥٩ - در اخبار

بر كه وارد شده؟ گفتم: بر فلان زن، فرمود: آنكه خنده‌چى است؟ گفتم: آرى فرمود: حمد خدا را، راستى ارواح جنود مجنّده‌اند (الحديث).

در كلام برخى است كه «روح بررس است» يعنى چيز فهم است، و اين كنايه است از دانش و هوش و ذكاوت و شناخت و زيركى، و عرب روح را زندگى داند و اللَّه الموفق.

من گويم: تحقيق روح دشوار است و جز آفريننده‌اش حقيقت آن را نداند «و ما اوتيتم من العلم الا قليلا» و اگر خدا ميخواست حقيقت آن را بدانيم بما اعلام كرده بود ولى فرمود «از روحت پرسند بگو روح از امر پروردگار من است» چنين گفت تا ما هم از آنچه خدا خموشى گرفته خاموش باشيم، من آنچه در باره‌اش درست فهميدم ذكر كردم و آنچه را دانستم گفتم و تو قضاوت كن، و توقف در باره آن واجب بر كسى كه نداند، و خدا داناتر و باسنجش‌تر است و سپس رسولش و هدف حديث اينست كه جنس بجنس مايل‌تر است و بدو روآورتر و مشتاق‌تر است، و آشنائى الفت آورد و برعكس، راوى حديث عايشه است.

٥١- شهاب الاخبار: پيغمبر فرمود: مردم معادنى باشند چون معادن طلا و نقره.

الضوء: معدن جايگاه جوهر است و جنّات عدن، بهشت اقامت، طلا فلز معروفى است كه دل مردم را برده، نقره يكى از دو پول است و يكى از فلزات پيغمبر ٦ ميفرمايد مردم با هم تفاوت دارند مانند تفاوت طلا و نقره در برترى و مانند مس و آهن و سرب و قلع و زرنيخ و فيروزه و جز آن و مقصود پيغمبر ٦ اينست كه مردم چون فلز و مهره‌اند و مانند هم نيستند گرچه از يك جنسند.

و مورد اين حديث بعكس حديث پيش است كه فرمود: «مردم چون دندانه‌هاى شانه‌اند» گويا ميفرمايد چون بكسى برخورى حالش را وارس و كارش را بررسى كن و گفتارش را بسنج و اگر خوب است باو بچسب كه از معدن با ارزش است و اگر بد است از او بگريز و بگريز كه از معدن پست است، و فائده حديث‌