آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٨ - در اخبار

بيان اين تكوين تدريجى باشد، از پاورقى ص ٣٠) ٢- در قرب الاسناد: بسندش از امام پنجم ٧ كه چون روح آدم فرمان يافت در او در آيد آن را ناخوش داشت و فرمودش بنا خوشى در آيد و بنا خوشى برآيد.

بيان: دور نيست مقصود اين باشد كه روح از عالم ملكوتست و تناسبى با تن خاكى ندارد ولى چون خداوند آن را در كار و تصرف نيازمند تن كرده بناچار بدان پيوسته و چون بدو انس گيرد و وضع پيش را فراموش كند جدائى تن بر او دشوار است يا اينكه چون تن را ويران بيند و نتواند در آن كار كند بدان چه خواهد بناخواه از او جدا شود.

٣- در علل (ج ١ ص ٢٧٩) و خصال (١٧٥) بروايتى از امير المؤمنين ٧ كه مرد در جنابت نخوابد و پاك بخوابد و اگر آب براى غسل نيابد تيمم كند با خاك زيرا در خواب روح مؤمن را به پيشگاه خدا تبارك و تعالى برآورند و آن را بپذيرد و بركت دهد، و اگر مرگش رسيده آن را در گنجينه رحمتش نهد و اگر نرسيده آن را بهمراه فرشته‌هاى امين خود بفرستد تا به تن اويش برگردانند.

٤- در مجالس صدوق: بسندش از امام پنجم كه چون بنده‌ها بخوابند روحشان بآسمان برآيد و آنچه را در آسمان بيند درست است، و آنچه در هوا بيند پرت و پلا است، هلا كه ارواح لشكرهاى آماده‌اند آنچه همديگر را شناسند با هم الفت گيرند و آنچه با هم ناشناس باشند جدائى گيرند چون روح در آسمان باشد بهم شناسا شوند و هم را دشمن دارند و چون در آسمان بهم آشنا شوند در زمين آشناى هم باشند، و چون در آسمان همدگر را دشمن دارند در زمين هم دشمن هم باشند.

٥- در توحيد (١١٣): بسندش از امام ششم ٧ در قول خدا عزّ و جلّ «فاذا سوّيته و نفخت فيه من روحى‌» فرمود: خدا عزّ و جلّ خلقى آفريد و روحى آفريد و فرشته‌اى را فرمود تا در آنش دميد و اين از قدرت خدا كم نكرد