آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٧٧ - خاتمه
٢- آنكه روى منى كار كند و كيفيات مزاجى اجزاء آن را جدا كند و بهم آميزد براى هر عضو عضو تن، و مثلا براى پى مزاجى ويژه سازد، و براى شريان مزاجى ويژه و براى استخوان مزاجى ويژه و خلاصه مايه اعضاء را آماده كند، و اين را مفصّله نامند و مغيره اولى براى امتيازش از مغيره دوم كه در قواى غاذيه است.
٣- آن نيرو كه اجزاء را جدا كند و شكل دهد باندازه و وضع و چگونگى كه آنها را شايد، و خلاصه بهر عضوى صورت ويژه آن را بپوشاند و وجود اندام را كامل كند و آن را مصوّره نامند و كارش در رحم است.
محقق طوسى قده گفته: مصوره نزد من بيهوده است، چون صدور اين كارهاى محكم و با تركيب و ترتيب از نيروى بسيط بىشعور نشدنيست.
و غزالى در اين باره بالا زده تا آنجا كه همه نيروها را منكر شده و گفته همه اين كارها كه بقواى بستهاند از فرشتههاى گماشته بدين كارها است و از روى شعور و اختيار آنها است چنانچه در اخبار وارد است.
و شارح قوشچى پس از نقل سخن پيش اعتراض كرده كه: نپذيريم كه مصوّره يك نيرو است و ساده است. چرا يك جنس نباشد و چند نوع مانند مغيره كه يك جنس است و چند نوع و اگر بپذيريم چرا صدور اين كارها از او براى آمادگى ماده نباشد، چون منى از فضل هضم چهارم همه اعضاء تن است و فضل هر عضوى آماده پذيرش صورت همان عضو است، ولى انصاف اينست كه اين كارهاى درست حكيمانه با نظم عجيب و شكل غريب و نگارهاى؟؟؟ سازگار و رنگهاى گوناگون و حكم و مصالح حيرتآور كه در آنها ديده مىشود، و عقول بشر از دريافت آنها وامانده و آنچه در باره آنها در علم تشريح و منافع خلقت نوشته شده به ٥٠ هزار برگ رسيده و آنچه دانسته نشده بيش از آنست كه دانستهاند، طبق حدس كامل در باور خرد نيايد كه همه از يك نيرو برآيد كه آن را مصوّره ناميدند، گرچه