فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٥١ - راه ثابت شدن اول ماه
نزديك، چه هم افق باشند و چه هم افق نباشند- اول ماه ثابت مىشود، البته به شرط اينكه در شب مشترك باشند، و لو اينكه اول شب يكى آخر شب ديگرى باشد.
٢١١- اول ماه با تلفن يا تلگراف ثابت نمىشود؛ مگر اينكه انسان بداند تلفن يا تلگراف از روى شهادت دو مرد عادل يا حكم حاكم شرع بوده، و يا از راه ديگرى بوده كه شرعاً معتبر است.
٢١٢- روزى كه انسان نمىداند آخر ماه رمضان است يا اول ماه شوّال بايد روزه بگيرد؛ ولى اگر پيش از مغرب بفهمد كه اول ماه شوّال است بايد افطار كند.
٢١٣- اگر روزهدار در روزى شك كند كه آخر رمضان است يا اول شوّال و عمداً روزه خود را باطل كند و بعد معلوم شود اول شوّال بوده است، چيزى از قضاء و كفاره و فديه بر او واجب نيست، و همچنين است اگر در روزى كه يقين دارد از رمضان است عمداً افطار كند، و بعد معلوم شود از شوّال بوده است.
٢١٤- كسى كه در جايى زندانى است، اگر نتواند يقين به اول ماه رمضان پيدا كند، بايد به گمان خود عمل نمايد؛ و اگر آن هم ممكن نباشد، هر ماهى را كه روزه بگيرد صحيح است، ولى بايد بعد از گذشتن يازده ماه از ماهى كه روزه گرفته است دوباره يك ماه روزه بگيرد؛ و اگر بعداً معلوم شود آن ماهى كه روزه گرفته ماه رمضان نبوده است، بلكه ماه بعدى آن رمضان بوده و فعلًا گذشته است، بايد قضاء آن را بجا آورد؛ و اگر معلوم شود كه ماه رمضان نگذشته است، واجب است در ماه رمضان روزه بگيرد؛ و اگر نتواند يقين به ماه رمضان پيدا كند، بايد به ظنّ- گمان- خود عمل كند؛ و در صورتى كه نتواند ظنّ به ماه رمضان پيدا كند، جائز است روزه نگيرد تا يقين كند كه ماه رمضان گذشته است، آنگاه قضاء آن را بجا آورد.
٢١٥- بنابر احتياط واجب احكام ماه رمضان بر ماه مظنون الرمضانيّة- ماهى كه گمان به رمضان بودن آن دارند- نيز جارى مىشود، به اين بيان كه احكامى مانند كفاره و پى در پى بودن روزهها و وجوب زكات فطره و نماز عيد و حرمت روزه روز عيد فطر و ... بر ماه مظنون الرمضانيّة نيز جارى مىشوند.