فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٥٠ - راه ثابت شدن اول ماه

و همچنين است هر چيزى كه به واسطه آن يقين يا اطمينان به رؤيت ماه پيدا شود.

سوم: دو مرد عادل شهادت دهند كه در شب ماه را ديده‌اند؛ ولى اگر صفت ماه را بر خلاف يكديگر بيان كنند، با شهادت آنان اول ماه ثابت نمى‌شود، و نيز اگر دو مرد عادل به رؤيت هلال‌[١] شهادت ندهند بلكه بگويند مى‌دانيم اول ماه است، گفته آنها براى اثبات اول ماه كافى نيست.

چهارم: سى روز از اول ماه قبلى بگذرد، كه به واسطه گذشتن آن اول ماه بعد ثابت مى‌شود، مثلًا با گذشت سى روز از اول ماه شعبان، اول ماه رمضان ثابت مى‌شود، و باگذشت سى روز از اول ماه رمضان، اول ماه شوّال ثابت مى‌شود.

پنجم: حاكم شرع حكم كند كه اول ماه است.

٢٠٦- اگر حاكم شرع حكم كند كه اول ماه است، كسى كه از او تقليد نمى‌كند نيز بايد به حكم او عمل كند؛ ولى كسى كه مى‌داند حاكم شرع اشتباه كرده است، نمى‌تواند به حكم او عمل نمايد.

٢٠٧- اول ماه با پيشگويى منجّمين ثابت نمى‌شود؛ ولى اگر كسى از گفته آنان يقين يا اطمينان پيدا كند، بايد به گفته آنان عمل نمايد.

٢٠٨- بلند بودن ماه يا دير غروب كردن آن دليل بر اين نمى‌شود كه شب گذشته شب اول ماه بوده است؛ بلى، اگر پيش از ظهر ماه ديده شود، آن روز اول ماه محسوب مى‌گردد، و همچنين اگر ماه طوق داشته باشد معلوم مى‌شود شب گذشته شب اول ماه بوده است.

٢٠٩- اگر اول ماه رمضان براى كسى ثابت نشود، و به همين دليل يوم الشك را روزه نگيرد، چنانچه بعداً ثابت شود كه روز مشتبه- يوم الشك- روز اول ماه رمضان بوده است، بايد روزه آن روز را قضاء نمايد.

٢١٠- اگر در شهرى اول ماه ثابت شود، در شهرهاى ديگر نيز- چه دور باشند و چه‌

[١] - ماه را در شبهاى اول و دوم و سوم هر ماه هلال گويند.